Procrastinatie betekent uitstellen. Procrastinatiegedrag is dus uitstelgedrag. In de Dikke van Dale wordt de uitleg ‘voortdurend uitstellen’ beschreven. Procrastination betekent in het Latijn uitstel naar de volgende dag. In de praktijk gaat het om gedrag waarbij belangrijk werk dus een prio taak steeds wordt uitgesteld. En de uitsteller zich heel goed realiseert en bewust is van de ellende die dit kan veroorzaken. Het geeft de uitsteller een slecht gevoel en toch stelt hij uit. Het gedrag is vaak een combinatie van een aantal dieperliggende oorzaken.
Een van de oorzaken is gebrek aan overzicht en inzicht. Procrastinatie gebeurt vaak bij taken met een bepaalde impact en groot belang. Het is vaak een taak waar een emotie bij ervaren wordt. En waar je tegenop kijkt. Het moet bijvoorbeeld in 1x goed. Of je hebt te maken met hele kritische stakeholders die mogelijk moeilijke vragen gaan stellen en waar je niet een gemakkelijke klik mee voelt. Hierdoor overzie je niet wat er precies moet gebeuren, vooral bij grote projecten en/of taken. Of overzie je niet helemaal hoe het gaat verlopen. Zeker als het belang groot is, levert uitstel op dat er nog niks misgaat.
Een andere oorzaak is een mate van perfectionisme of faalangst. Hierdoor stel je uit omdat je vindt dat je nog niet goed genoeg bent voorbereid. Uitstellen levert op korte termijn op dat het niet misgaat en nog steeds perfect kan. Al vrij snel gaat het knellen omdat je weet dat de inbreng of het werk verwacht wordt door anderen. Dit geeft stress, vaak grote stress. En toch stel je nog eens uit.
Een andere oorzaak is dat je inspiratie mist of dat je motivatie in bredere zin lager wordt. Je voelt minder drive om te presteren en te excelleren. En stelt uit vanuit het idee; kan nog wel, komt wel. Ook al weet je minder handig en het moet toch gebeuren.
Herken je één of meerdere oorzaken? Dan heb je de eerste stap in de goede richting al gezet. Veranderen begint met bewust worden en jezelf eerlijk in de ogen kijken.
