Effectief onderwijs, hoe dan?

27 november 2020

Het onderwijs is één van de branches waarin we werkzaam zijn met Het Effectieve Werken. Steeds meer docenten geven aan dat het lesgeven meer en meer onder druk komt te staan door vele neventaken, activiteiten, vergaderingen, nieuwe initiatieven, ouders, gesprekken, vastlegging, administratie en regelgeving. Herkenbaar? Lees dan verder. 

Feiten in het onderwijs

  • Een kwart van alle docenten kampt met burn-out klachten. 
  • 90% van projecten in het onderwijs mislukt
  • Burn out zit opvallend veel bij jonge docenten (tussen 24 en 35 jaar oud)
  • Ouders worden steeds veeleisender en voeren de druk op

Verreweg de meeste docenten klagen over de vele neventaken, waardoor hun passie naar achteren wordt gedrongen. 

Maar ze hebben toch genoeg vakantie en vrije dagen? En op 15u lekker thuis zitten? Deze beeldvorming maakt het extra zwaar. De meeste docenten werken structureel over, staan in de avond “aan” voor de studenten, besteden veel vrije tijd aan het kunnen afronden van hun werk en zien de scheidslijn tussen privé en werk steeds meer verdwijnen. 

Van feiten naar oplossingen

De feiten kloppen, maar hoe kan het dan dat er geen oplossing komt? En hoe kan het dan dat al jaren de druk wordt opgevoerd, in plaats van een vermindering? 

De regeldruk neemt, helaas, toe. Door de snelle automatisering neemt ook de verandering sneller toe. Hierop hebben we dus niet zoveel invloed. 

Waar we wel invloed op hebben is ons eigen gedrag. En in onze trainingen timemanagement merken we dat daar nog veel winst te behalen is. 

Draai je frustratie om in een wens!

Het klinkt zo simpel, en blijkt zo lastig in de praktijk. We zijn, is gebleken, te snel geneigd om aan te geven wat we niet willen. Hoe groot is dan de kans dat je krijgt wat je wilt? 

Voorbeelden uit de praktijk

 

  • Ik heb mijn manager al zo vaak gezegd dat ik te druk ben. 

 

Deze boodschap klinkt niet heel positief, en hoe graag we ook willen, onze hersenen willen van de pijn af. Dus met deze boodschap wil iemand zo snel mogelijk van je af. Stel je start vanuit de wens, bijvoorbeeld dat je graag veel meer tijd zou willen hebben voor je kerntaak, en of de manager dit ook zo ziet? Dan is in elk geval de kans op succes groter.

 

  • Ik heb iedereen gemeld dat ik na 17uur niet meer bereikbaar ben. 

 

Wat doen studenten wanneer ze iets niet mogen? Stel je vermeld dat je heel graag iedereen tot uiterlijk 17uur wil helpen omdat je er dan echt de tijd voor kunt maken? Zelfde boodschap, compleet andere toon. 

 

  • Ik ben al die vergaderingen meer dan zat. 

 

Je wilt dus graag meer tijd hebben voor je studenten en checkt eerst of anderen dit ook willen, en dan pas welke oplossingen we samen kunnen bedenken. Dan kies je de juiste volgorde. Iemand die niet het belang ziet om de vergaderingen te schrappen zal zelden met je meebewegen. Vertrek je vanuit een gezamenlijk belang dan komt er effect. 

Concrete stappen naar de oplossing


Stap 1 | Beschrijf, voor jezelf, je probleem

Wanneer je echt heel graag wil dat je meer tijd wilt kunnen spenderen aan het primaire proces dan begint het bij een heldere beschrijving van je probleem. Deel dit probleem niet, maar gebruik het enkel ter voorbereiding voor een goed gesprek.

Stap 2 | Maak je probleem positief

Elk probleem heeft een positieve andere kant. Wanneer je iets stom vindt, wil je het waarschijnlijk graag leuk vinden. Wanneer je te druk bent, wil je mogelijk meer tijd.

Stap 3 | Wat levert het je op

Beschrijf je eigen winst eens wanneer je positieve kant van het probleem is opgelost. Stel je hebt meer tijd, wat is dan het effect voor jezelf? Meer energie, betere resultaten? Minder stress?

Stap 4 | Wat levert het een ander op

Winst voor jezelf is de basis, maar zonder winst voor de ander is er geen succes. Wat levert het bijvoorbeeld een leidinggevende op wanneer jij meer tijd kunt besteden aan lesgeven? Daar even goed over nadenken maakt dat je invloed steeds meer stijgt. 

Stap 5 | Beschrijf het gezamenlijke belang

Bundel stap 2 3 en 4 tot een helder doel van het gesprek. Beschrijf dus wat je wil bereiken, en wat de winst is voor jullie beide en rond het doel af, door hier eerst commitment op te krijgen. Willen we beide hetzelfde? Dan is de weg vrij voor een goed gesprek. 

Stap 6 | Bereid het voor

Vanuit frustratie is het buitengewoon lastig een positief en opgewekt gesprek te voeren. Bereid daarom altijd goed voor wat je wil bereiken, met als eindresultaat dat je het gesprek kunt starten met een heel helder gezamenlijk belang. 

Hoe verder? 


Komen we op bovenstaande manier af van onze werkdruk? Gaan we echt minder vergaderen? Het antwoord is ja, mits je een klein beetje geduld kunt opbrengen. Kleine stapjes leiden uiteindelijk tot grip op werkdruk en een groot resultaat. Hoe meer docenten, studieloopbaanbegeleiders, assistenten en wie ook in het onderwijs vanuit het positieve resultaat vertrekken hoe groter de kans op verandering. En dat is wat we willen toch? Met meer tijd en meer energie voor de klas! 

 

Martin van Limbeek