Onafhankelijk zijn, wie wil dat nu niet? Zelfbeschikking, vrij zijn en je eigen keuzes bepalen. Klinkt mooi, toch? En toch zien we dat echt autonoom handelen steeds meer verdwijnt naar de achtergrond. Meer regels, meer structuur, meer overheid, meer veiligheid, meer patronen en systemen, meer internet en steeds meer instanties die bepalen wat goed voor je is maken dat autonomie steeds lastiger wordt. En toch is het een menselijke basisbehoefte (onafhankelijk of wederzijds afhankelijk kunnen zijn). In deze blog wordt dieper ingegaan op autonomie en hoe je deze kunt vergroten.
De betekenis van autonomie
In autonomie zit het woord auto, en dat betekent zelf. Je ziet het al bij kleine kinderen die steeds meer zelf willen leren en ontdekken en daarmee onafhankelijk willen zijn. Biologisch gezien is het dus een basisbehoefte waardoor autonoom zijn echt essentieel is. In ons boek “pak je regie terug” wordt veel geschreven over autonoom handelen met vele praktische tips.
Waarom is autonomie zo belangrijk in werk en leven?
Autonomie is simpelweg een basisbehoefte. Stephen Covey beschrijft in zijn boek “The 7 habits of highly effective people” onder andere de stappen van afhankelijk zijn naar onafhankelijkheid en vervolgens naar wederzijdse afhankelijkheid. De behoefte om onafhankelijk te kunnen opereren zit dus in ons biologische systeem.
Het thema heeft juist in deze tijd steeds meer aandacht omdat autonomie, bewust of onbewust, gevaar loopt. We moeten gezonder leven, we moeten minder alcohol drinken en minder gokken. We mogen minder suiker en we moeten van alles doen om veilig door het leven te kunnen. Regels en systemen nemen daardoor steeds meer autonomie weg en dit druist uiteindelijk in tegen ons systeem. Daarnaast is er de komst van social media waardoor onbewust steeds meer keuzes voor ons gemaakt worden. Hoeveel keuzes heb je zelf gemaakt en hoeveel heb je er wellicht onbewust gemaakt door een influencer.
Dus is autonomie belangrijk? Ja en zeker nu!
Dit onderwerp kan dus heel breed opgepakt en wellicht is het goed om ons nu wat meer te richten op autonomie op de werkvloer.
Autonomie op de werkvloer
Autonomie op de werkvloer is de mate waarin jij onafhankelijk besluiten kunt nemen over je taken en acties. Over het algemeen zijn mensen die zelfstandig besluiten mogen en kunnen nemen gelukkiger op het werk. Wanneer een manager telkens over je schouder meekijkt en elke actie wordt gecontroleerd, hoe zou jij je dan voelen?
Autonomiteit draagt dus direct bij aan motivatie en werkgeluk
Dat betekent wel dat je die verantwoordelijkheid aan moet kunnen en soms wat lef moet hebben. Keuzes kunnen maken betekent ook dat het soms fout kan gaan, en dat hoort erbij.
Autonoom zijn in je carrière
Stippel jij je eigen pad uit? Durf je ontslag te nemen en andere keuzes te maken? Kies je bewust en laat je het allemaal wel op je afkomen? Hoe meer keuzes je zelf maakt, hoe prettiger het wordt. Wat wil je bereiken, en waarom? En wat heb je ervoor over?
De psychologische basisbehoefte van autonomie
Kijkend naar de 4 basisbehoeften (Autonomie, inclusie, affectie en competentie) maakt dat autonomie een directe basisbehoefte is.
En het is zelfs een biologische behoefte. Vrij zijn, invloed kunnen hebben en onafhankelijk kunnen opereren is een echte basisbehoefte. Het mooiste voorbeeld is puberen. Bij iedereen wel bekend. Je zet je af tegen bestaande normen omdat je namelijk onafhankelijk(er) wilt worden, dat zit diep geworteld in de mensheid.
Voorbeelden van autonomie in de praktijk
In de corona (maatregelen) tijd schaften veel managers software aan om te controleren of medewerkers thuis wel aan het werk waren. Dit stuitte op enorme weerstanden en in plaats van harder werken zag je vele mensen die tools kochten om werk te faken. Het had dus een averechts effect. In diezelfde periode zagen we ook heel mooi hoe veel mensen verlangden naar vrijheid en vrij wilden handelen.
Tijdens ons werk binnen Het Effectieve Werken zien we dagelijks het verschil tussen mensen die aangestuurd worden en mensen die zichzelf aansturen. Eigen keuzes maken, je regie pakken en daarin beslissingen kunnen en mogen nemen geeft geluk en plezier.
Hoe vergroot je autonomie?
Hoe kun je autonomie vergroten? Hieronder staan wat tips en oefeningen.
Eerst even een praktische oefening:
Schrijf eens letterlijk op welke taken op je werk je energie opleveren en welke taken energie kosten. Kijk eens naar de energieslurpers en pak er eens één uit waar je afscheid van wil nemen en hoe? Onderneem minimaal 1 proactieve actie om er ook daadwerkelijk afscheid van te nemen, zonder belemmeringen (mijn collega is ook al zo druk, niemand anders kan dit, dit hoort gewoon bij mijn werk, ach hoe erg is het nu eigenlijk).
En hieronder een aantal tips om je verder helpen.
Tip 1 | stel geen bevestigingsvragen
Hoe vaak stel jij een vraag terwijl je zelf het antwoord wel weet? En stel je deze vraag eigenlijk ter bevestiging van je eigen twijfel? Laat deze vraag eens achterwege en handel naar je eigen inzicht.
Tip 2 | Stel de juiste, resultaatgerichte, vragen
Stel een manager komt bij je en vraagt je om iets te doen, dan kun je vragen wat je moet doen, je kunt ook vragen wat het die ander moet gaan opleveren. Stel dus zo veel mogelijk resultaatgerichte vragen en zo min mogelijk taakgerichte vragen. Een paar voorbeelden:
- Waar moet het toe leiden?
- Welk effect wil je ermee bereiken?
- Waar ga je het voor inzetten?
- Wat moet mijn inspanning opleveren?
Tip 3 | maak meer resultaatafspraken en minder actie afspraken
Moet jij iets opleveren of moet je iets doen? Voel je het verschil? Zorg dat je resultaatafspraken maakt en veel minder taakafspraken.
10 klanten per dag bellen is een taak afspraak.
Minimaal 1 order binnengehaald per dag is een resultaat afspraak, en dan ga je zelf bepalen hoeveel klanten je ervoor moet bellen toch? Dan kom je dichter bij autonomie.
Tip 4 | Neem af en toe afscheid van social media
Ze je notificaties van social media eens uit en bepaal op een aantal momenten per dag dat je gaat kijken. En neem het vooral niet serieus of voor “waar” aan. Het is gewoon even leuk vermaak.
Tip 5 | Stel prioriteiten en kies
Bepaal dagelijks wat je wilt opleveren in volgorde van belangrijkheid. En 2 dingen die even belangrijk zijn kan niet. En maak dan eens heel bewust de keuze om iets af te ronden. Dit geeft direct een gevoel van anonimiteit. Lees ook eens onze blog over prioriteiten stellen.
Waarom is zelfbewustzijn belangrijk bij autonomie?
Zelfbewustzijn is het vermogen om zelf te kiezen en hierin zelfstandig te kunnen handelen. Dit is dus in feite autonomie. Ben je degene die dagelijks patronen doorbreekt omdat ze je niet gelukkig maken, of blijf je hangen in je oude vertrouwde omgeving en laat je daarmee anderen voor je bepalen?
Vroeger was ik weleens jaloers op iemand die gewoon ontslag nam zonder een andere baan, en uiteraard zonder uitkering. Heb je niets anders? En stel je vindt niets anders? Geen oude schoenen weggooien voordat je nieuwe hebt toch? Deze mensen waren toen al autonoom en uiteraard komt er altijd iets anders en juist door zelf te kiezen gaan er vaak vele andere deuren open.
Vind balans in je leven met autonomie
Wanneer je echte autonomie voelt, dan komt balans vanzelf. Doe je iets omdat je het altijd deed, of dient het een doel? Welke dingen doen er echt toe? En geef je die ook genoeg aandacht?
Mensen die 40 of meer uren per week werken met volledige autonomie zijn gelukkiger dan mensen die 20 uur werken met micromanagers. Wanneer je steeds meer vrije tijd nodig hebt om je te kunnen opladen voor je werk, dan heb je wellicht nog niet de juiste keuzes gemaakt.
Hoe autonoom ben jij? Hoe vaak maak je echt eigen keuzes?
Veel succes met je eigen autonomiteit en regie.
