De term self fullfilling prophecy komt vaak voorbij. Soms positief, maar ook vaak minder positief. Deze blog gaat dieper in op dit fenomeen, hoe je de negatieve kant kunt beïnvloeden en hoe je het in je voordeel kan gebruiken.
Wat is een self-fullfilling prophecy?
Een self-fullfilling prophecy is een verwachting of overtuiging die uitkomt door eigen invloed op gedrag. Het komt erop neer dat een verwachting of gebeurtenis uitkomt omdat mensen zich ernaar gaan gedrag. Als je gelooft dat iets gaat gebeuren en dit geloof is erg sterk, dan ga je er waarschijnlijk ook naar handelen waardoor de gebeurtenis uitkomt.
Hoe werkt een self-fullfilling prophecy?
Het begint met een gedachte of een eigen voorspelling die erg sterk aanwezig is. Hierdoor ontstaat een directe overtuiging waardoor je ernaar gaat handelen. Het gaat in essentie om de wisselwerking tussen gedragingen en overtuigingen. Wanneer je ergens van overtuigd bent, of sterk in gelooft, dan beïnvloedt dat direct je gedragingen. Algoritmes binnen bijvoorbeeld social media maken daar handig gebruik van. Wanneer je een sterke mening hebt en je gaat je er via google eens in verdiepen, dan kom je bij steeds meer artikelen die bijdragen aan dat geloof. Een mooie documentaire over de brexit in Engeland is daar een echt voorbeeld van. Achteraf begonnen mensen in te zien hoe beïnvloedbaar ze waren.
Wat zijn bekende voorbeelden van self-fullfilling prophecies?
Er zijn vele voorbeelden te noemen.
- Stel je wordt in de ochtend wakker en je denkt, het wordt echt een hele slechte dag, dan ga je jezelf gedragen naar die dag en is het in de avond uitgekomen.
- Wanneer een manager denkt dat iemand heel erg goed is, dan zal hij/zij gedragingen aanpassen en deze persoon bij voorbaat al meer aandacht geven bijvoorbeeld
- In het onderwijs wordt het ook wel het Pygmalion-effect genoemd. Wanneer een leraar denkt dat een bepaalde leerling enorm goed kan presteren of heel slim is, dan volgt automatisch meer aandacht vanuit die leraar naar de leerling
Wat zijn de gevolgen van negatieve self-fullfilling prophecies?
Ons brein wil in de basis altijd van de pijn af. Hierdoor zijn onze gedachten vaker negatief dan positief. Stel je hebt heel veel werk, dan denk je waarschijnlijk sneller dat je te druk bent dan dat je het fijn zou vinden om meer tijd te hebben. Dus de eerste gedachte (ons overlevingssysteem/biologie) kan een negatieve zijn. Een self-fullfilling prophecy kan er dan voor zorgen dat die negatieve gedachte ook daadwerkelijk uitkomt of sterker wordt. Wanneer je heel druk bent, en bij het wakker worden in de ochtend denkt je al aan de enorm drukke dag, dan word je nog drukker in je hoofd, heb je nog minder overzicht en leidt het tot nog meer druk zijn. Zeg 3 keer tegen jezelf dat je druk bent, en je bent het.
Hoe doorbreek je een negatieve self-fullfilling prophecy?
Een negatieve gedachte of overtuiging kun je doorbreken door je er in elk geval bewust van te zijn. Dan besef je dat het wellicht ook anders kan. Wanneer je bijvoorbeeld weet dat algoritmes op internet je gedrag beïnvloeden, dan kun je beter een mogelijk andere mening vormen. De hele brexit was niet doorgegaan met dit besef, bizar h
Wat ook goed werkt is je omringen met mensen die een andere mening hebben en die er op een andere manier naar kijken. Hiervoor open staan en met respect een discussie voeren maakt dat je mening en je overtuiging misschien wel anders worden. Met een goede vriend van mij kunnen we soms behoorlijk pittige discussies hebben over politiek, wereldleiders en klimaat. Een andermans mening respecteren en ervoor openstaan werkt positief.
Lees ook eens onze blog over manifesteren. En wil je nog meer weten? Lees dan eens de blog over affirmeren.
Hoe kun je self-fullfilling prophecies in je voordeel gebruiken?
Wanneer een gedachte of geloof je negatief kan beïnvloeden, dan kan het dus ook positief. Wanneer je direct in de ochtend al denkt dat je er echt een hele mooie dag van gaat maken, dan komen ook die gedachten en overtuigingen vaak uit. Wanneer je naar de vergadering gaat en je hebt er zin in en gaat vandaag eens kijken wat je er echt zelf aan hebt, dan wordt de vergadering alleen al door die gedachte een stuk effectiever. Positief denken kost iets meer bewustzijn en aandacht, maar levert uiteindelijk heel veel op.
11 jaar geleden begon ik bij Het Effectieve Werken en telkens wanneer iemand vroeg of ik het druk had, was het antwoord: Nee zeker niet, dat zou wel heel gek zijn als eigenaar van Het Effectieve Werken toch? Druk zijn werd of wordt vaak geassocieerd met succes. Wanneer je druk bent dan doe je er blijkbaar toe? En juist die gedachte maakt je drukker. Wanneer je toelaat dat je helemaal niet druk bent, maar wel lekker veel werk hebt, dan is die gedachte veel prettiger.
Self-fullfilling prophecy in verschillende levensgebieden
Wanneer we kijken naar werk, privé, verenigingen, sport dan is er wel een verschil ten aanzien van self-fullfilling prophecy. Hoe sterker mensen de leefomgeving kunnen beïnvloeden, hoe minder kans op self-fullfilling prophecy. Wanneer ik zelf bepaal en zelf verantwoordelijk ben, komt er eerder een positieve gedachte of overtuiging. Hoe minder de invloed, hoe groter de kans op self-fullfilling prophecy.
Tools en hulpmiddelen om self-fullfilling prophecies te herkennen en te doorbreken
Er zijn verschillende technieken en hulpmiddelen die je kunt gebruiken om self-fullfilling prophecies te herkennen, te doorbreken en ze positief in te zetten. Hierbij een aantal middelen:
- Zelfreflectie toepassen. Het klinkt eenvoudig maar is het niet altijd. Is je gedachte een feit of een aanname? Je kunt bijvoorbeeld je gedachten opschrijven om vervolgens te kijken of je een patroon ontdekt.
- Werk aan je eigen gedachten. Door het lezen van een blog, door eens te praten met mensen die anders denken, door een leuke podcast te luisteren of door te visualiseren hoe je positieve, nieuwe gedachte eruitziet.
- Wanneer je echt last hebt van self-fullfilling prophecy dan kun je RET-therapie overwegen. Dit staat voor Rational Emotive Therapy. Hiermee test je de overtuigingen objectief en je gaat oefenen met technieken die erop gericht zijn je gedachten op een positieve manier te beïnvloeden
Ik ga er weer een mooie dag van maken! Jij ook?
