Iedereen doet het dagelijks, het nemen van beslissingen! Soms kleine en soms grote. Het nemen van beslissingen vindt het merendeel van de mensen echter ook vaak lastig. Waarom en hoe kun je hier mee omgaan?
De feiten over beslissen
Beslissen is bepalen wat je moet doen! Vaak nemen we beslissingen onbewust. Ze maken deel uit van onze dagelijkse gewoonte. Koffie halen, mail beantwoorden, telefoneren, dat soort zaken. Bij ongeveer 95% van onze beslissingen staan we niet stil. Deze zijn dus reactief. Wanneer je meer controle neemt over je eigen beslissingen maak je ze bewuster. Ze worden beter, dragen meer bij aan doelen, worden leuker en lastige beslissingen worden daardoor sneller genomen.
Hoe worden beslissingen vaak genomen?
Om bewuster en nog beter beslissingen te nemen moeten we eerst terug naar hoe we beslissingen nu vaak nemen. Even op een rijtje:
- Je voelt de druk van een leidinggevende. Je moet beslissen of sterker nog, er is al voor je besloten. Voorbeeld: “Wil jij straks even de cijfers aanleveren voor de managementvergadering van volgende week? Dan kan ik me goed voorbereiden”. Er is voor je besloten, maar is dit ook wat jij wil? Draagt dit bij aan je doelen? Had je deze vraag voor kunnen zijn?
- Je bent bang voor de consequenties. Angst is een slechte raadgever. Voorbeeld: Je weet dat een klant zijn bestelling niet op tijd krijgt. Je weet hoe belangrijk dit voor hem is. Je stelt het bellen van de klant uit omdat je bang bent voor de reactie. De beslissing om hem niet te bellen is een onbewuste. Het houdt je constant bezig. Het speelt in je hoofd en je bent er druk mee zonder dat je actie onderneemt. Je bent dus heel druk en doet niets!
- Ons gedrag is van invloed op onze beslissingen. Iedereen heeft een bepaald basisgedrag. Dit basisgedrag bepaalt voor een groot gedeelte hoe je beslissingen nemen. Ben je heel erg dominant en streberig? Dan neem je vaak snel beslissingen. Ben je wat meer terughoudend en gereserveerd? Dan baseer je beslissingen eerder op feiten en onderbouwing. Je eigen gedrag goed kennen maakt je direct al bewuster van hoe je beslissingen neemt.
- Je neemt een beslissing vanuit emotie. Je bent boos, teleurgesteld, verdrietig. Dan beslis je over het algemeen sneller, alleen neem je dan niet altijd de beste beslissing. Hoe vaak heb je direct gereageerd op een mail waarbij je achteraf moest constateren dat je beter even tot 10 had kunnen tellen? Hoe vaak heb je in een opwelling iets gedaan waar je achteraf spijt van had?
Heldere beslistips
Is bovenstaande herkenbaar? Hieronder een aantal tips om er anders mee om te gaan. Voorafgaand aan de tips nog even het volgende: Heel vaak horen wij in onze cursus timemanagement de woorden ja, maar het voelt niet goed. Vooral bij belangrijke beslissingen komt dit veel voor. De aankoop van een huis. Ontslag van een medewerker. Wisselen van baan.
Het was een goed gesprek, maar het voelt niet goed.
Het huis is niet perfect en de prijs is aan de hoge kant, maar het voelt zo goed.
Ons hart, ons gevoel vertelt ons in veel gevallen de waarheid. Wanneer je rationeel de juiste beslissing hebt genomen en het voelt niet goed, doe het dan niet. Je gevoel is bij elke beslissing erg belangrijk. Het is alleen niet te verklaren. Het is niet wetenschappelijk onderbouwd. Klopt allemaal, en toch is het beter om je gevoel te volgen. Toen Apple rationeel de markt begon te benaderen en de feiten voor zich liet spreken (budgetten, targets, KPI) gingen ze bijna failliet! Beslissingen werden niet meer genomen omdat het goed voelde maar omdat de cijfers dit vertelden. In een goede relatie volg je het hart en niet je hoofd, toch?
En dan nu de tips
Tip 1.
Sta één keer per dag eens stil bij al je beslissingen, ook de onbeduidende. Waarom heb je ze genomen? Zou je ze, nu je er even bij stilstaat, morgen weer op dezelfde manier nemen? Leef bewuster!
Tip 2.
Onderzoek je eigen gedrag. Hoe zit je in elkaar? Ben je een leider? Ben je een volger? Ben je een initiator? Ben je een afronder? Hoe je van perfectie? Ben je van de grote lijnen? Hou je van structuur? Hoe ga je om met onzekerheden? Doe eens een gedragsanalyse en kijk eens naar jezelf. Wanneer je jezelf goed kent, ga je anders beslissen.
“In de cursus timemanagement vertelde iemand dat zijn droom was, een wereldreis maken. Er was een gedragsanalyse afgenomen en hier kwam perfectionisme, structuur en drang naar zekerheden sterk naar voren. Door deze analyse werd voor hem pijnlijk duidelijk waarom hij al die jaren zijn reis had uitgesteld (eerst nog even…….en dan ga ik op reis).
Ook werd hem duidelijk dat hij altijd beren op de weg zag om te gaan en dat de daadwerkelijke actie constant werd uitgesteld. De pijnlijke confrontatie met zichzelf maakte dat hij een aantal stappen heeft genomen (terugkomgarantie op het werk, verhuren van zijn huis en familie als back up voor onverwachte zaken) waardoor hij eindelijk is gegaan!
Tip 3.
Hoe helder ken je het einddoel? Wat wil je bereiken? Wanneer ben je succesvol? Wie betrek je hierbij? Zodra je doelen helder zijn, neem je sneller beslissingen die leiden tot dit doel. Heldere uitkomsten maken je direct proactiever waardoor je beslissingen beter worden.
Tip 4.
Hoe vaak neem jij de beslissing? Hoe vaak wordt er voor je besloten? Vraag jezelf bij elke vraag die je krijgt af of je de vraag ook voor had kunnen zijn.
Een leidinggevende die vraagt of je de cijfers wilt aanleveren terwijl je druk bent met iets anders. Had je de vraag voor kunnen zijn?
Een klant die belt waar zijn spullen blijven. Had je de vraag voor kunnen zijn?
Je partner die je op een ongelukkig moment belt om te vragen hoe laat je thuis bent. Had je de vraag voor kunnen zijn?
Je manager die je belt omdat je te laat op de vergadering bent. Had je de vraag voor kunnen zijn?
Tip 5.
Volg je hart!
Martin van Limbeek
