Heb jij weleens gehoord van het woord nomofobie? En weet jij wat het betekent? Ik denk dat veel meer mensen er last van hebben dan het aantal dat de betekenis kent.
In deze blog gaan we er dieper op in. Zo kun jij zelf meteen eens checken in welke mate jij er mogelijk last van hebt.
Wat is nomofobie?
Nomofobie is de onrust en stress die je ervaart als je je telefoon niet bij je hebt of als je telefoon leeg is en je geen oplaadmogelijkheid hebt. Nomofobie staat voor no mobile phone phobia. Het is dus geen telefoonverslaving, maar een angststoornis waarbij je bang bent om je telefoon niet bij je te hebben of niet te kunnen gebruiken.
We zijn tegenwoordig zo gewend aan onze telefoons en apparaten dat je zou kunnen denken dat bijna iedereen nomofoob is. Maar dat is absoluut niet zo. Het is echt meer dan het lastig vinden of je ongemakkelijk voelen als je je telefoon bent vergeten.
Nomofobie symptomen
De symptomen zijn eigenlijk gelijk aan die van iedere andere fobie. Je voelt je angstig zonder telefoon. Je kunt aan niets anders denken als je hem even kwijt bent en je voelt paniek. Je hartslag gaat omhoog en je ademhaling wordt oppervlakkig. De adrenaline- en cortisolniveaus stijgen. Je doet er alles aan om maar niet zonder telefoon te komen zitten. Meerdere opladers, een extra telefoon om je simkaart in te doen. Je wilt altijd bereikbaar zijn en ook direct zien wie je appt of belt. En niet vanuit de angst om iets te missen, zoals bij fear of missing out, maar vanuit de angst om niet bereikbaar te zijn en vooral om de controle te verliezen.
Aan wie denk jij in je eigen omgeving als je deze omschrijving leest?
Persoonlijk vraag ik me af of situationele nomofobie ook bestaat. Ik reis de laatste tijd minder met de trein. Maar in de tijd dat ik dat wel vaak deed, zorgde ik dat mijn telefoon altijd goed was opgeladen en checkte ik ook altijd of mijn oplader in mijn rugtas zat voordat ik vertrok. Zonder de Nederlandse Spoorwegen app op mijn telefoon, ik moet er niet aan denken. Digitale afhankelijkheid.
Waar ik ook aan moet denken bij deze beschrijving, zijn mensen die bij mij in de auto zitten en hyper reageren op mijn tanklampje dat gaat branden. “Vreselijk dat jij het zover laat komen, ik tank altijd al als het pijltje nog niet bij het midden staat.” Zou dat no fuel phobia heten? Het is ook een voorbeeld waarbij je het gevoel van controle verliest.
Telefoonverslaving
Bij een telefoonverslaving ben je verslaafd aan de kick die telefoongebruik je geeft. Ieder gebruik geeft vlak voordat je de telefoon pakt of gaat scrollen een dopamineshot. De telefoon met apps voelt als een beloning, een snelle beloning. Na de high volgt een dip. Je dopaminereceptoren worden minder gevoelig, waardoor je steeds meer shots, lees steeds vaker kijken op je telefoon, nodig hebt. Je blijft je telefoon pakken en bekijken, ook op momenten zonder piepjes of signalen. Het gevaar is dat je tot laat in de avond en nacht gefixeerd blijft op telefoonapps zoals Snapchat, e-mail, nieuws en andere platforms.
Telefoonverslaving versus nomofobie
Het verschil tussen een verslaving en nomofobie is dat je bij een verslaving steeds op zoek bent naar een dopamineshot en alles op je telefoon als beloning voelt. Bij nomofobie ben je doodsbang om zonder telefoon te komen zitten. Je raakt het gevoel van controle kwijt en ervaart stress en angst zonder telefoon, al bij de gedachte eraan.
Wie zijn gevoelig voor nomofobie?
In de praktijk kan iedereen een angst ontwikkelen. Wel zijn er doelgroepen met een grotere kans om het te ontwikkelen.
Mensen die stressgevoelig zijn. Met een telefoon in de buurt kunnen ze direct handelen als ze stress voelen. Het idee dat ze dat kunnen, geeft rust. De telefoon missen geeft juist stress.
Professionals met hoge normen. Op het moment dat jij klanten hebt beloofd om binnen korte tijd te reageren op vragen en bestellingen, voelt het slecht als je je telefoon niet in de buurt hebt. Een lichte angst is dan snel ontwikkeld.
Jongeren en studenten. Voor deze groep is de telefoon een belangrijk onderdeel van hun identiteit en sociale status. Het gevoel er niet bij te horen wanneer zij niet reageren, kan een angststoornis teweegbrengen.
Mensen die verslavingsgevoelig zijn. Een sterke behoefte aan snelle dopamine kan leiden tot allerlei verslavingen, zoals gokken, roken, drugs en gamen, en mogelijk ook tot nomofobie.
Nomofobie en de impact op focus
Iedere angststoornis heeft een negatief effect op je focus. Op het moment dat iemand met nomofobie de telefoon bij zich heeft, deze goed is opgeladen en in de buurt ligt, kan diegene zich prima focussen. Wel is het zo dat de frequentie waarmee iemand de behoefte voelt om te checken of de telefoon nog werkt en bereik heeft, de mate van focus en diep werk beïnvloedt. Chronische stress en het steeds wisselen tussen taken hebben een negatieve invloed op diep werk.
Nomofobie, hoe kom ik ervan af?
Wil je nomofobie aanpakken? Dan is een planmatige aanpak belangrijk. Je kunt het vergelijken met het opbouwen van conditie.
Bouw op een veilige manier aan het loslaten van je angst.
Stap 1
Houd eens een week bij op welke momenten je vooral bezig bent met het controleren van je telefoon. Welk moment? Wat is de aanleiding? Welk gevoel ervaar je? Iedere verandering begint met bewustwording. Kijk de pijn in de ogen.
Stap 2
- Bouw bewust telefoonvrije momenten in.
- Een wandeling van een half uur zonder telefoon.
- Eén uur je telefoon op vliegtuigstand.
- Een focusblok met je telefoon in de la of in je tas.
Stap 3
- Breid telefoonloze activiteiten uit.
- Koffiedrinken bij de buren zonder telefoon.
- Sporten zonder telefoon.
- Reflecteer op je emoties en gevoel.
Voorkomen is beter dan genezen
Voed je kinderen op met apparaatloze momenten. Onze kinderen mogen niet slapen met telefoons en laptops op hun kamer. Vanaf zestien jaar mogen zij dit in de weekenden en vanaf achttien jaar bepalen ze het zelf.
Zelf kies ik ervoor om in de weekenden een half uur in de ochtend met de hond te lopen zonder telefoon. Regelmatig gaat mijn hand naar mijn broekzak en moet ik glimlachen als ik me realiseer: geen telefoon.
