De een krijgt alles voor elkaar. De ander moet veel moeite doen. De een krijgt het werk makkelijk gedaan. Een ander moet er hard voor werken. De een zegt makkelijk nee. De ander heeft moeite met het stellen van grenzen. Hoe kan het toch zijn dat er zoveel verschil is? En vooral, wat kunnen we doen om meer invloed te krijgen op iemand anders? En dus effectiever te worden?
In deze blog leg ik verband tussen gedrag en invloed. En wat je doet gedrag met effectiviteit!
Even naar de praktijk
Je bent druk aan het werk. Een collega stoort je in je werk. Weer dezelfde collega. Weer dezelfde vraag. Van binnen irriteert het je. Normaal zeg je altijd ja, maar nu ga je toch echt nee zeggen. Je vertelt je collega dat je echt geen tijd hebt. Dat hij toch echt even zelf moet kijken. Je merkt na afloop dat het nee zeggen je niet zo goed bevallen is. De volgende keer help je gewoon weer. En één ding is zeker. Die volgende keer komt vanzelf weer.
Een ander voorbeeld. Je hebt een gesprek met je leidinggevende. Een statige, wat dominante man, en je wilt hem gaan meedelen dat je echt te druk bent. Na afloop van het gesprek heb je het nog steeds druk. Sterker nog, je hebt er een probleem bij. Volgens hem moet je namelijk echt beter leren organiseren.
Twee totaal verschillende voorbeelden. Beide met een niet-bevredigende uitkomst. Het loopt anders dan je verwacht. Hoe kan dat nu? Waarom komen dit soort situaties zoveel voor?
Ons gedrag
Bovenstaande voorbeelden hebben te maken met ons gedrag. Onbewust positioneren we ons altijd ten opzichte van een ander. Dit positioneren maakt hoe je een gesprek start. Ben je de bovenliggende partij? Of voel je jezelf wat ‘minder’. Of voel je je gelijkwaardig? Deze uitgangspositie is essentieel om je van bewust te zijn. Pas dan kun je er iets mee doen.
De oorzaak dat dingen soms niet lukken zit in de voorbereiding. Bereid jij je voor op een gesprek met je leidinggevende? Bepaal jij van te voren hoe je gaat zitten, staan, lopen, kijken en bewegen? Juist daarin kun je het verschil maken.
De apenrots
Ons gedrag is het best te vergelijken met de apenrots. In het dierenrijk is er een duidelijke hiërarchie, het beste te zien op de apenrots. Ook daar heeft iedereen zijn plek met ‘de zilverrug’ als hoogste in de pikorde, en daar heeft ieder dier vrede mee.
Vergelijk de rots eens met jezelf. Een discussie aangaan met een dominante leidinggevende leidt altijd tot teleurstelling. Dan maar toegeven? Echt niet! Je moet er alleen anders mee leren omgaan. Het effect is enorm.
Ook mensen positioneren zich dus telkens ten opzichte van elkaar. Let maar eens op hoe je een hand krijgt. Legt iemand zijn hand boven op de jouwe? Of onderop? Of gelijkwaardig? Dat zijn de eerste momenten van positionering.
En herkennen is best lastig. Wanneer vier verschillende mensen morgen om 14.00 uur een hele belangrijke afspraak hebben, dan kan het volgende gebeuren:
- De eerste komt op tijd omdat het resultaat na afloop van het gesprek dan het grootst is.
- De tweede komt op tijd omdat de kans op een leuker gesprek dan groter is.
- De derde komt op tijd omdat de navigatie keurig op tijd is ingesteld.
- De vierde komt op tijd omdat afspraak nu eenmaal afspraak is.
Iedereen is op tijd, alleen iedereen wel om een andere reden. En toch is het goed om steeds meer te ontdekken wat je eigen gedrag is en te kijken naar andermans gedrag. Het is in elk geval leuk!
De oplossingen
Een oplossing bieden voor gedrag kan eigenlijk niet. Van je eigen gedrag moet je vooral genieten. Wel kun je een aantal dingen doen waardoor je invloed vergroot wordt. Hieronder de kansen.
- Doe eens een gedragstest. Bijvoorbeeld een PPA of een test op internet. Ken je jezelf? De basis voor alles is eerst begrijpen en dan pas begrepen worden.
- Analyseer eens een collega of kennis. Welk gedrag laat hij of zij zien? Met wie kun je goed opschieten? En waarom? Met wie klikt het totaal niet? En waarom? Denk niet gelijk in oplossingen. Gewoon eerst kijken.
- Bereid eens een gesprek voor op basis van gedrag. Let eens op je houding, je stem, je intonatie. Hoe krijg je een hand. Hoe geef je een hand.
- Start het gesprek met een heldere boodschap. Werk daarbij direct naar een gezamenlijk doel. ‘Ik ben te druk en daar wil ik het graag het je over hebben’, is geen gezamenlijk doel. ’Wanneer ik minder druk ben kan ik meer tijd besteden aan…….en daar wil ik graag eens met je naar kijken’, is wel een gezamenlijk doel. Zelfde boodschap. Totaal ander effect.
- Los de problemen op wanneer ze er niet zijn. Nee zeggen tegen iemand is lastig. Voorkom dus de nee. Ga het gesprek aan met iemand wanneer de emotie eraf is. Vooraf is makkelijker dan op het moment zelf.
Conclusie
Effectiviteit heeft te maken met het behalen van je doelen. Je doelen kennen is dus vereiste nummer 1. Wat wil je bereiken? Hoe denk je er te komen? Wie heb je er voor nodig? En wat levert het anderen op? Wanneer je goed voorbereid bent, haal je meer uit elk gesprek. En bereik je sneller je doelen.
Uit onderzoek is gebleken dat in het gesprek slechts 7% gaat om wat je zegt. Voorbereiding zit dus veel meer in die 93%. En dat is ons gedrag!
En moet je dan nu een spel gaan spelen? Je gedrag aanpassen? Totaal iets anders gaan doen? Zeker niet. Het gaat erom dat je het iets bewuster doet. Op dat moment merk je nog beter welk effect je manier van communiceren heeft op de ander. En dan besef je nog beter welk effect je eigen gedrag op de ander heeft. En wanneer je alles wat positief effect heeft groter maakt, stijgt direct je invloed. En word je in alles effectiever.
Dus: Heb je doelen duidelijk voor ogen. Werk naar een gezamenlijk doel, bereid je voor op gedrag en doe alles iets bewuster.
Martin van Limbeek
