Op basis van 1369 beoordelingen
9.0
"Na toch even zoeken naar iets wat bij mij paste, kwam ik uit bij Het Effectieve Werken. Het eerste contact verliep snel en prettig. "
- Bart
Bekijk alle reviews10 september 2021
Druk, druk, druk. Alles lijkt haast te hebben en veel dingen moesten het liefst gisteren nog af. En voordat je het weet ben je de hele dag druk met 'de waan van de dag' terwijl de écht belangrijke taken blijven liggen. Herkenbaar?
In veel functies moeten er nogal wat keuzes gemaakt worden als het gaat om de vraag waar jij je tijd aan besteedt. Hoe vergroot ik mijn impact? Maak ik sneller de juiste keuzes? Een verhoog ik mijn productiviteit op een dag?
Wat is prioriteit? In de Dikke van Dale staat bij de betekenis van het woord prioriteit:
"Datgene wat voorrang krijgt of voorrang mag krijgen. In de praktijk zijn die activiteiten, die direct de meeste waarde toevoegen om je doelen in je werk te realiseren."
Deze blog willen wij je graag praktisch ondersteunen prioriteren betekenis te geven.
Veel mensen worstelen met het stellen van prioriteiten en het realiseren daarvan. In onze cursus time management staat prioriteiten stellen in de top 5 van leerwensen. Jij bent dus absoluut niet de enige die op zoek is naar een oplossing, tips en suggesties. Maar wat maakt het stellen van prioriteiten nu zo lastig? De oorzaken :
Deze herken je vast. Je bent je dag begonnen met een aantal concrete voornemens. En toch loopt het anders... Gaandeweg de dag komt er van alles op je af. Nieuwe e-mail, spoedvraag van je collega, verzoek van je klant en ineens lijken de prioriteiten voor je dag niet meer zo heel goed gekozen. De oorzaak hiervan ligt in je hersenen. Onze hersenen hebben een sterke voorkeur voor alles wat nieuw is. Tijdens je werk betekent dit dat nieuwe e-mails, telefoontjes tussendoor en een collega aan je bureau al snel voorrang krijgen boven de zaken die jij je hebt voorgenomen te doen.
Een groot misverstand, maar veel kenniswerkers voelen het zo. “Alles wat er op me af komt is belangrijk” horen we dan. En tsja, als alles belangrijk is, hoe maak je dan de juiste keuzes? Hierdoor ontstaat al snel een indrukwekkende takenlijst en daarmee een onvoldaan gevoel over je werkdag. In de meeste gevallen wordt dit ‘alles is belangrijk-idee’ veroorzaakt doordat doelen onvoldoende scherp geformuleerd zijn. Of doordat iemand simpelweg te veel doelen heeft, waardoor alles dus ‘belangrijk’ wordt.
Hoe dat komt? Dat verschilt per persoon. Soms omdat we anderen niet teleur willen stellen. We kiezen ervoor om eerst een collega voort te helpen in plaats van onze eigen taken voorrang te geven. Of we vinden een deel van de taken die bij een doel horen lastig. Of niet zo leuk. Herken je dat bij jezelf? Denk aan de accountmanager die toch even naar die kapotte machine gaat kijken (en daardoor niet toekomt aan acquisitie). Of de administratief medewerker die alvast begint met het inboeken van de volgende maand (waardoor het bellen van achterstallige debiteuren niet lukt). Kortom, we kiezen andere, ook zinvolle activiteiten, die niet direct bijdragen aan onze belangrijkste doelen. En als we er op aangesproken worden verklaren we dit door te wijzen naar wat we wél gedaan hebben.
Prioriteiten stellen en realiseren gaat over je tijd goed benutten. Het stellen van prioriteiten én vooral je daaraan houden vraagt een echte bewuste KEUZE. Echt bewust kiezen vraag 4 stappen van je:
Hieronder beschrijven wij een aantal praktische stappen die jou helpen om je doelen gemakkelijker te bereiken. Om je prioriteiten goed te kunnen stellen is het handig om aan een paar voorwaarden te voldoen:
Prioriteiten stellen is lastig als je niet helemaal duidelijk hebt waar jij allemaal uit kunt kiezen. Je hebt overzicht nodig. Dat geeft inzicht. Wat enorm helpt is één lijst/overzicht met daarop alles wat jij te doen hebt. Waar heb jij nu al je to-do’s staan? In je mailbox? Agenda? Schrijfblokken? Apps op je mobiel? Post-its aan de rand van je beeldscherm? In je hoofd? Probeer het aantal plekken waar jij to-do’s hebt terug te brengen. Bij voorkeur naar één overzicht. Dat maakt het stellen van prioriteiten een stuk gemakkelijker.
Meer is niet nodig. Maar 10 minuutjes per dag om je prioriteiten voor morgen te bepalen. Liefst ergens aan het einde van de dag. Dat maakt dat jij je werkdag afsluit met een bewust besluit voor morgen. Heb je daarna rust in je hoofd. En kun je lekker van je vrije avond genieten.
De essentie van prioriteiten stellen is het maken van de juiste keuzes. Wat krijgt voorrang boven wat? Waar geef jij je tijd aan? En waaraan niet? Om de juiste prioriteiten in je werk te stellen is het noodzakelijk om glashelder te hebben welke doelen jij wilt realiseren in je werk. En in welke volgorde deze belangrijk zijn. De combi van doelen + rangorde noemen wij een prioriteiten-filter. Op de volgende pagina lees je hoe je een goed prioriteiten-filter maakt.
Prioriteiten stellen gaat niet vanzelf. Maar gelukkig is het ook geen hogere wiskunde.. Het is echt een competentie prioriteren. Een competentie die je kunt ontwikkelen en versterken. Kort gezegd vraagt het stellen van prioriteiten niet meer van jou dan het maken van de juiste keuzes Duidelijk hebben waar jij je tijd WEL aan wilt geven. En dus ook waar jij jouw tijd bij voorkeur NIET aan wilt geven. Om in de praktijk gemakkelijk prioriteiten te kunnen stellen heb je drie ingrediënten nodig.
Om gemakkelijk prioriteiten te stellen heb je een goed prioriteiten-filter nodig. Een dergelijk filter maak je in 2 stappen.
Het helder maken van doelen is de eerste stap om een goed doelenfilter te maken. Belangrijk hierin is dat ieder doel dat je stelt zo is geformuleerd dat:
Hieronder een paar voorbeelden:
Accountmanager voor een bedrijf in intern transport
Medewerker op de verkoop-binnendienst
Technische Dienst in productiebedrijf
Administratief medewerkster
Neem eens de tijd om jouw allerbelangrijkste functiedoelen te formuleren. De volgende vragen kunnen je daarbij helpen.
Zorg dat je specifiek bent in je formulering en dat je achteraf gemakkelijk vast kunt stellen of je het doel wel of niet gehaald hebt. Vind je het lastig? Ga in gesprek met je leidinggevende. Zorg dat je uiteindelijk een lijstje hebt met 3 tot maximaal 6 belangrijkste doelen / resultaten.
Belangrijke vraag aan jezelf!
Sta je er helemaal achter? Vind jij ook dat je een zinvolle bijdrage levert als je deze drie doelen realiseert? Zou je dan trots op jezelf zijn? Zo ja, mooi! Dat helpt enorm om er ook trouw aan te blijven. Zo nee? Oei! Dat is lastig.
Als je niet helemaal achter je doelen staat, voel je vast dat je er snel van afwijkt. Ga in gesprek met je leidinggevende. Vraag om uitleg waarom dat doel voor jouw organisatie zo belangrijk is. Wellicht helpt het je in jouw doelacceptatie.
Nu je de top 3-6 belangrijkste doelen hebt beschreven is de volgende stap deze in volgorde van belangrijkheid te zetten. Het aanbrengen van een rangorde helpt je enorm in het stellen en realiseren van je prioriteiten.
Doelenfilter
Nu je jouw 3-6 doelen scherp hebt en deze ook nog eens in rang-orde hebt gezet is je doelenfilter klaar. Dit filter is de basis voor jouw prioriteitstelling. In het volgende deel neem ik je mee in de manier waarop je hier effectief mee kunt werken.
Nu jij je doelenfilter voor elkaar hebt kunnen we aan de slag. Het hele idee van prioriteiten stellen is dus dat jij voorrang geeft aan taken die direct bijdragen aan jouw top 3-6 doelen. Stephen Covey en Generaal Eisenhower hebben ons ooit laten zien dat het bij het stellen van prioriteiten gaat om twee vragen: Is dit belangrijk? En is dit urgent? Het uitvoeren van deze taken brengt je sneller naar je doel. Om dit te doen is de prioriteitenmatrix een uitstekend hulpmiddel.
De prioriteitenmatrix is een eenvoudig instrument om prioriteiten stellen gemakkelijker te maken. Deze matrix verdeelt activiteiten in 4 prioriteits- kwadranten op basis van 1 - de bijdrage aan je doel en 2 - de urgentie. Je maakt de matrix toepasbaar door jezelf bij iedere taak / prikkel 2 vragen te stellen.
Wat dit je concreet oplevert is een helder onderscheid tussen
JOUW PRIORITEITEN Geef hier zoveel mogelijk tijd aan.
DE REST Niet jouw prioriteiten. Geef hier zo weinig mogelijk tijd aan.
In dit kwadrant vind je taken die WEL bijdragen aan je top 3-6 doelen en NU onmiddellijk aandacht vragen.
In de prioriteitenmatrix noemen we dit het kwadrant van de CRISIS. De activiteiten in dit kwadrant vereisen direct handelen. Als je niet direct in actie komt, zijn de negatieve gevolgen groot. Dit kwadrant is dus je eerste prioriteit.
Hier zou je het overgrote deel van je tijd door moeten brengen. In het tweede kwadrant vind je die activiteiten die WEL bijdragen aan je doelen en niet direct NU actie vragen. Ook vind je hier activiteiten die kunnen voorkomen dat je in crisis komt. Denk hierbij aan bewaken en voorbereiden. Maar ook aan korte pauzes om je accu goed gevuld te houden. Deze activiteiten zijn goed planbaar. Omdat deze activiteiten net zoals het eerste kwadrant direct bijdragen aan je doelen noemen we dit het kwadrant van de WAARDE.

Voorbeelden:
Welke strategie volg ik met activiteiten in dit kwadrant?
Geef ze prioriteit. En plan de grotere klussen (big rocks). Dit is het kwadrant waar je de meeste tijd in door moet brengen voor maximale effectiviteit.
Is het effectief om in dit kwadrant te werken?
Jazeker! In dit kwadrant doe je activiteiten die rechtstreeks bijdragen aan je doelen en activiteiten die zorgen dat jij in control blijft. Dit maakt dat je lekker werkt en voldoening voelt doordat je lekker opschiet naar je doelen.
Kwadrant 1 en 2 zijn allebei belangrijk en voegen direct waarde toe. We noemen dit ook wel boven de lijn werken. Tip: werk vooral bewust veel boven de lijn.
Deze kwadranten bespreken we samen. Simpelweg omdat voor beide kwadranten geldt dat tijd die je in deze kwadranten besteedt NIET bijdraagt aan jouw top 3/4/5/6 doelen. In het stellen van prioriteiten kunnen we dus zeggen dat deze activiteiten geen prioriteit hebben. Door de tijd die je in deze kwadranten besteedt terug te dringen vergroot jij je eigen effectiviteit. En houd je meer tijd over om te besteden aan activiteiten in het kwadrant van waarde (kwadrant 2). Stel bij alle activiteiten in kwadrant 3 en 4 de tijdwinst-vragen
Wat het je brengt? 10% tijdwinst per week. Dat is een halve dag!

In dit kwadrant vind je taken die NIET bijdragen aan je top 3/4/5/6 doelen maar wel NU onmiddellijk aandacht vragen. In de prioriteitenmatrix noemen we dit het kwadrant van de VERLEIDING. We worden verleid om in actie te komen doordat de activiteit / prikkel NU direct aandacht vraagt. Hierdoor zien we over het hoofd dat deze activiteit NIET bijdraagt aan onze top 3/4/5/6 doelen. We zijn al in de actiestand voordat we het door hebben. En hierdoor houden we minder tijd over voor kwadrant 2 (onze doelen).
Voorbeelden:
Welke strategie volg ik met activiteiten in dit kwadrant?
Terugdringen. Stel jezelf 3 vragen om tijd in dit kwadrant tijd te winnen.
Is het effectief om in dit kwadrant te werken?
In de basis niet. Activiteiten in dit kwadrant dragen niet bij aan jouw belangrijkste doelen. Toch is het niet wenselijk helemaal geen tijd in dit kwadrant te besteden. Een collega helpen levert goede werkrelaties op en is daardoor waardevol.
In dit kwadrant vind je net als in kwadrant 3 taken die NIET bijdragen aan je top 3/4/5/6 doelen. Ze hebben ook geen enkele urgentie. Het beste is om hier geen tijd aan te besteden.
Voorbeelden:
Welke strategie volg ik met activiteiten in dit kwadrant?
Niet meer doen. Zonde van je tijd.
Is het effectief om in dit kwadrant te werken?
Nee
Prioriteiten stellen stappenplan
Stap 1 Doelen bepalen
Formuleer je allerbelangrijkste doelen. Zorg dat ze meetbaar zijn. En check met je manager of jullie op 1 lijn zitten.
Stap 2 Rangorde bepalen
Zet je doelen op volgorde van belangrijkheid als basis voor je prioriteitstelling.
Stap 3 Doelenfilter in het zicht hangen
Zorg dat je op je werkplek voortdurend zicht hebt op je doelen.
Stap 4 Zorg voor een complete ToDo-list
Een goed overzicht maakt het gemakkelijker om te kiezen.
Stap 5 Bepaal per taak het kwadrant
Stap 6 Start met de taken in kwadrant 1
Uitstel van deze taken heeft grote negatieve gevolgen
Stap 7 Ga direct daarna verder met kwadrant 2
Deze taken dragen direct bij aan je doelen. Prioriteit dus!
Stap 8 Stel de 3 tijdwinst-vragen over alles in kwadrant 3 en 4
Deze kwadranten dragen niet bij aan je doelen. Minimaliseer de tijd die je aan deze kwadranten besteedt door de 3 tijdwinst-vragen te stellen.
Tien procent tijd vrij spelen
In het begin van dit e-book beloofden we je 10 procent tijdwinst. Een halve dag per week. In de praktijk zien we dat je dit kunt realiseren als je besluit de volgende werkgewoonten toe te passen.
Nee, in kwadrant 1 werk je aan taken die direct bijdragen aan je doel en direct actie vereisen. Uitstel leidt tot grote problemen en is dus geen optie. In sommige functies is kwadrant 1 een groot onderdeel. Denk bijvoorbeeld aan:
Veel kwadrant 1 activiteiten maken dat je niet ‘ongestoord’ door kunt werken aan je grotere taken. Hierdoor krijg je minder gedaan op een werkdag. En neemt je werkdruk toe.
Als je doelen niet helder zijn is prioriteiten stellen lastig. Alles lijkt dan belangrijk. Ik adviseer je in gesprek te gaan met je manager. Leg uit dat je, effectiever wilt werken en dat een goede prioriteitstelling jou daar bij helpt. De volgende vragen kunnen je helpen.
Taken in kwadrant 3 dragen niet direct bij aan jouw werk-doelen. Dat is de reden waarom de prioriteitenmatrix jou adviseert hier zo min mogelijk tijd aan te besteden. Sommige kwadrant 3 taken voelen voor jou als belangrijk omdat deze aansluiten bij jouw waarden en normen. Een collega helpen met een klus die niet bij jouw doelen hoort is zo’n voorbeeld. Persoonlijk vinden we goede relaties belangrijk. En dus helpen we die collega. En dat is prima! Stel jezelf wel de drie tijdwinst-vragen. Zodat jij jouw collega kunt voort-helpen en het jou niet al te veel tijd hoeft te kosten.
Als jij werkt aan een taak die veel concentratie vraagt, kan een onderbreking maken dat jij tot 40% vertraagt. Het levert je dus veel tijdwinst op als je zonder onderbrekingen door kunt werken. De prioriteitenmatrix geeft aan dat alleen taken die direct bijdragen aan je doel en onmiddellijk actie vereisen direct opgepakt moeten worden. Probeer alle andere onderbrekingen uit te stellen.
Of vraag je collega om een uurtje alle telefoontjes en collega’s op te vangen zodat jij dat uur ongestoord door kunt werken.
Dat is lastig. Als jij andere prioriteiten stelt dan jouw manager leidt dit zeker tot frustraties voor jou en voor jouw manager. Ik adviseer je om de prioriteiten zoals jij die ziet op papier te zetten. Ga op basis daarvan in gesprek met je manager en leg uit waarom jij de prioriteiten op die manier stelt. In de meeste gevallen zijn de overeenkomsten groter dan de verschillen en kom je wel tot overeenstemming.
Ter afronding nog 10 praktische tips
Tip 1 | Zorg dat jij je top 3 doelen altijd duidelijk voor ogen hebt.
Tip 2 | Maak eind van de dag je to do lijst compleet.
Tip 3 | ‘Welke taken dragen direct bij aan mijn top 3 doelen?’ Markeer deze.
Tip 4 | Stel vast welke van deze taken morgen ‘Onmiddellijke aandacht vragen’.
Tip 5 | Maak een top 3, 4 en 5 van taken waar jij morgen de dag mee wilt beginnen.
Tip 6 | Ga lekker 'opgeruimd' naar huis met je plan voor morgen.
En dan de volgende dag ....
Tip 7 | Kijk niet in je mailbox. Werk zoveel mogelijk prikkelarm.
Tip 8 | Begin met je top 3, 4 en 5.
Tip 9 | Houd je aan je top 3, 4 en 5.
Tip 10 | Wijk alleen af bij urgente taken, die vragen direct aandacht
Teamspirit
Ontdek de training die bij je past
Voor jezelf of een collega
In een groep
1-op-1
Voor een groep
Voor een team
Praktische training