Non-verbale communicatie, we lezen en horen er veel over. Maar wat is nu eigenlijk non-verbale communicatie, welke vormen zijn er en hoe kun je het verbeteren? Deze blog gaat dieper in op deze vorm van communiceren met als doel om je eigen non-verbale communicatie te verbeteren.
Wat is non-verbale communicatie en waarom is het zo belangrijk?
Non-verbale communicatie zijn alle uitingen rondom communiceren met uitzondering van de tekst, oftewel het verbale gedeelte. Dus wat je zegt is verbale communicatie en alles eromheen is non-verbale communicatie.
En zoals de meesten wel weten is non-verbale communicatie zoveel sterker van verbale communicatie. En juist daarom is non-verbale communicatie zo belangrijk. In een live gesprek kan het non-verbale gedeelte zomaar meer dan 90% zijn van het totaal. En ga maar eens bij jezelf na. Je hebt een gesprek met iemand en het voelt niet goed. Of je leidinggevende geeft je een soort compliment en toch voelt het anders. Precies dat gedeelte is non-verbale communicatie.
Wat zijn de belangrijkste vormen van non-verbale communicatie?
Er zijn vele vormen van non-verbale communicatie waarvan er hieronder een aantal worden genoemd:
- Lichaamshouding. Hoe sta je, hoe beweeg je, hoe hou je de armen, zit je tegenover iemand of ernaast.
- Gezichtsuitdrukkingen. Hoe kijk je, hoe is je mimiek, wat straal je uit, de stand van je ogen)
- Gebaren. Hoeveel gebaren en bewegingen maak je
- Aanraking. Hoe fysiek ben je, hoe dichtbij kom je?
- Stemgebruik. Hoe is je toon, je intonatie?
Allemaal vormen van non-verbale communicatie die veel bepalender zijn dan je tekst. Wanneer je naar een spreker luistert, luister je dan puur naar de inhoud? Of ben je veel meer bezig met houding, stem en andere uitingen? Wat maakt dat bij de ene persoon een mop totaal niet aanslaat en bij de ander lig je dubbel terwijl de tekst precies hetzelfde is. Bijzonder toch?
Hoe beïnvloedt non-verbale communicatie jouw impact?
Het mag direct duidelijk zijn dat je eigen non-verbale communicatie je eigen impact enorm kan beïnvloeden. Wanneer je zelf ergens echt in gelooft of ergens echt op vertrouwt dan is je boodschap zo veel krachtiger. Kijk bijvoorbeeld eens in de politiek. Wat maakt dat het ene kamerlid veel meer impact heeft dan het andere? Is dat de inhoud van de boodschap? Of is dat omdat diegene er zelf op zijn minst een beetje in gelooft?
En het gekke is dat de meesten zich vooral voorbereiden op de inhoud van bijvoorbeeld een gesprek. Wanneer je aan tafel zit met bijvoorbeeld een klant dan wordt vaak de website gelezen, de agenda wordt voorbereid en ook worden vaak wat vragen alvast voorbereid. Terwijl toch echt het non-verbale gedeelte zoveel belangrijker is. Waarom niet voorbereiden op bewust een hand geven, bewust afstand houden, bewust de klant voorop laten lopen en veel meer van dit soort non-verbale signalen. De eerste indruk maak je vaak niet door wat je zegt, maar wat je uitstraalt.
Luister een leuke podcast over invloed en impact hier!
Hoe herken je jouw eigen non-verbale signalen?
Om je eigen non-verbale signalen te verbeteren is het vooral essentieel om je bewust te zijn van je eigen signalen. Wat straal je uit en wat vertel je non-verbaal? Door hier alleen al bij stil te staan treedt er verbetering op. Een labrador die denkt dat ie een poedel is, wordt waarschijnlijk gezien als erg vervelend. Van 2 meter afstand op je schoot springen is met een labrador wellicht minder prettig. Een labrador die zijn eigen gedrag kent wordt gezien als een super lieve hond. Je eigen gedrag kennen is dus belangrijk om een stap te maken in non-verbale signalen.
Ook kun je bijvoorbeeld een goede vriend of klant eens vragen hoe je overkwam tijdens het gesprek of presentatie. Hier leer je enorm veel van. Wat straal je uit, en was dit ook wat je wilde uitstralen? En ook kun je reflectie toepassen na bijvoorbeeld een vergadering of gesprek. Hoe ging het? Hoe kwam je over?
Praktische technieken om je non-verbale communicatie te verbeteren
Het belangrijkste is dat je non-verbale communicatie heel serieus neemt. Je kunt een paar technieken toepassen:
- Hoe geef jij een hand? Bovenliggend, onderliggend of gelijk? En wat zegt dit over je manier van communiceren? Verdiep je hiervoor eens in de biologie. Een bovenliggende hand wil zeggen dat jij wil domineren. Wil je dit ook?
- Hoe zit je in een gesprek? Tegenover elkaar, of een beetje naast elkaar? Wil je strijd, of ergens samen naartoe bewegen?
- Hoe maak je oogcontact? Te lang, te kort? Kijk je weg?
Alleen al door deze 3 technieken bewust toe te passen ga je veel leren over jezelf en vergroot je de impact.
Wat zijn de grootste valkuilen in non-verbale communicatie?
Eigenlijk is er maar 1 valkuil, en dat is wanneer je er niet mee bezig bent. Wanneer je de tekst voorbereid en verder totaal niet bezig bent met je uitstraling, stem, oogcontact en houding, dan zal je impact in elk geval niet groeien.
Non-verbale communicatie in verschillende culturen: waar moet je op letten?
Iedereen kent vast wel de respectvolle buiging die Japanners maken en hoe dieper de buiging des te groter het respect? Of een Japanner die ineens gaat slapen tijdens een meeting? Of iemand die een boer laat na het eten? Elke cultuur heeft eigen gebruiken waarbij de basis van non-verbale communicatie eigenlijk overal wel hetzelfde is. Wanneer je naar een ander land gaat en je impact en wijze van communiceren zijn belangrijk, verdiep je dan even in de cultuur van een land. Wanneer je naar Zuid-Amerika gaat en een iets te korte handdruk geeft en iets te stevig, dan sta je direct met 1 – 0 achter.
Non-verbale communicatie test
Eigenlijk moet het woord test worden vervangen voor analyse, er is namelijk geen goed of fout bij non-verbale communicatie. Wel kun je door een analyse te doen erachter komen hoe het zit met je eigen stijl en gedrag. Kijk bijvoorbeeld eens op 123test.nl. Er zijn legio testen te vinden waarbij de DISC test de makkelijkste is om achter je eigen gedrag te komen en daarmee ook je eigen manier van communiceren. Lees onze blog over het DISC model.
Oefeningen om je non-verbale communicatie te verbeteren
De belangrijkste oefening is je goed voorbereiden door middel van non-verbale bewuste keuzes. Deze worden hierboven al genoemd, zoals handen schudden en oogcontact. Ook kun je de test doen om achter je eigen gedrag te komen en kun je eens kijken naar onze blog over manifesteren wanneer je echt een wezenlijk andere manier van communiceren wilt gaan inzetten.
Zijn er daarnaast nog tools en hulpmiddelen om je non-verbale communicatie te trainen? Naast testen en analyses kun je jezelf bijvoorbeeld eens opnemen. Stel je moet een presentatie houden, neem dan jezelf eens een stukje op en kijk naar jezelf.
Wanneer je merkt dat iets niet lukt, of niet helemaal gaat zoals je het zelf wil, denk dan vooral aan je eigen houding en gedrag en wat jij zelf had kunnen doen om meer impact te maken of meer invloed te hebben. Dat maakt dat je elke dag een beetje beter wordt in bijvoorbeeld non-verbale communicatie. En betekent dit dan dat jij de schuld hebt van iets? Zeker niet, het betekent alleen dat je vooral je eigen gedrag en focus belangrijk maakt zodat je blijft leren en ontwikkelen.
Met non-verbale groet,
Martin van Limbeek
