Scholen nog langer dicht
Concrete tips voor Leraren, Leerlingen en Ouders

31 maart 2020

En ineens zijn de scholen dicht. Ineens ziet de wereld er anders uit. Geen broodtrommels, schooltassen en lesroosters meer. Geen kinderen die rennen over het schoolplein en in groepjes aan komen fietsen. Geen rumoer in de klas. Geen leraar die af en toe corrigerend moet optreden.

Een aantal maanden geleden werd dit scenario voor onmogelijk gehouden. Nu is het werkelijkheid geworden. Voor ouders, leraren en leerlingen is er een nieuwe realiteit ontstaan. Los van alle onzekerheden biedt het ook perspectief, een nieuwe kijk op de werkelijkheid!

Hoe dan ook: Afstandsleren is, misschien ook wanneer de scholen straks weer open gaan, de nieuwe standaard geworden. Online leeromgevingen worden geïntegreerd in elke vorm van onderwijs en bieden veel toegevoegde waarde. Graag helpen we ouders, leerlingen en leraren hoe om te gaan met afstandsleren en hoe effectief te studeren vanuit een ‘sociaal isolement’.



GRATIS training via ZOOM over effectiviteit in lesgeven op afstand?
Neem contact op met Arjan Bloemendaal <arjan.bloemendaal@heteffectievewerken.nl>


Voor de leraar

Hoe ga je als professional om met deze nieuwe vorm van onderwijs?

De uitdaging

De offline praktijk
Maandagochtend, de leerlingen komen na een mooi weekend de klas binnenlopen en zijn rumoerig en vooral veel afgeleid. Als leraar ga je staan, kijkt de groep aan en wenst iedereen een warm welkom. De groep wordt rustiger en samen gaan jullie inhoudelijk aan de slag tot de bel gaat voor de volgende les. Er is controle, er is wel eens wat onrust welke 1 op 1 wordt weggenomen en als leraar kun je vanuit je professie regie houden en de juiste prioriteiten in de klas neerleggen.

De online praktijk
Je hebt de leerlingen online uitgenodigd om de les bij te wonen. Omdat de klas behoorlijk groot is, kies je voor geluid en beeld “uit” bij de leerlingen, en start de online les. Zonder interactie, zonder het gevoel of de leerling wel of niet meedoet en in de hoop dat de gegeven huiswerk opdrachten ook daadwerkelijk worden gemaakt.
 

De voor- en nadelen van afstandsleren op een rij

De nadelen

  • Het gevoel de grip kwijt te raken op de groep;
  • Mindere controle op de “kleine” groep verstoorders;
  • Beperkte, tot geen, interactie met de leerlingen;
  • Het gevoel van fysieke aanwezigheid en de bijbehorende dynamiek;
  • Non-verbale communicatie is minder gemakkelijk te herkennen;
  • Het tot je beschikking hebben van materialen en de toepassing ervan (schoolbord, whiteboard, gele briefjes, schriften);
  • Korte online spanningsboog bij leerlingen.
  • Leerlingen kunnen ongevraagd opnames maken
     

De voordelen

  • Gemakkelijker orde houden door uit kunnen zetten van online tools (beeld en geluid);
  • Minder “groepjes” vorming, zodat er meer focus bij het leren is;
  • Kortere interventies waardoor je in kortere tijd meer kunt behandelen.
  • Meer focus kan leiden tot sneller afronden van onderwerpen;
  • Minder verstoringen van buitenaf of in de groep. Geen rumoer of lawaai, kinderen die “lollig” doen, iemand die voorbij loopt of een vallende pen.
  • Daardoor veel betere concentratie;
  • Overal en altijd kunnen leren.
    Bij bijvoorbeeld ongevallen, eventueel in vakantietijd. Er zijn geen fysieke beperkingen.
  • Individuele leerlingen kunnen sneller meedoen in de les bij fysiek ongemak;
  • Snelle mogelijkheid tot 1 op 1 coaching met een leerling op afstand. Geen oplettende mede studenten, maar snel 1 op 1 een leerling kunnen helpen;
  • Meer op het gemak voelen van een deel van de leerlingen. Met name die leerlingen die een terugtrekkende beweging maken in een grote groep komen veel beter tot hun recht in een online omgeving;
  • Meer tijd- en plaats ongebonden les kunnen geven. Mocht de situatie er om vragen dan is een online les sneller en makkelijker te plannen dan een live schoolles. Wanneer in bijvoorbeeld een activiteitenweek toch nog opdrachten moeten worden verricht, dan is dit sneller en beter te organiseren in een online leeromgeving. Of in geval van een buitenlandse studiereis?;
  • Er ontstaat mogelijk een betere werk en privé balans. De reistijd vervalt, online tools zijn gemakkelijker uit te zetten dan collega’s, minder afleiding door vragende collega’s;
  • Efficiëntere meetings met collega’s. Een veel gehoorde klacht in het onderwijs is dat er te veel en te lang wordt vergaderd. Door de meeting vaker online te organiseren ontstaat een andere dynamiek. De meeting is korter, efficiënter en het effect is minimaal hetzelfde. Geen verstoringen, rammelende koffie kopjes, afgeleide collega’s, saaie onderwerpen en lange uiteenzettingen van een collega.

Wat dan opvalt, is dat in eerste instantie veel meer wordt gedacht aan de nadelen, en minder aan de voordelen. Onbekend maakt onbemind!

Al jaren zijn we gewend aan klaslokalen, leerlingen en schoolborden. Het is dan ook meer dan logisch dat nieuwe ontwikkelingen langzaam op gang komen. Waarom zou je iets dat uitstekend bevalt gaan wijzigen? Soms, door omstandigheden, word je gedwongen om de ontwikkeling sneller op gang te laten komen. Kijk dus eens naar alle mogelijke voordelen van afstandsleren, en minder naar de nadelen!




GRATIS training via ZOOM over effectiviteit in lesgeven op afstand?
Neem contact op met Arjan Bloemendaal <arjan.bloemendaal@heteffectievewerken.nl>


Deel 1

Praktische tips voor LERAREN bij afstandsleren

Tip 1 | Begin altijd met een dag of weekdoel
Start elke les met een doel. Wat moet er bereikt zijn aan het einde van de les. En liever nog, wat moet er in de betreffende week succesvol worden opgeleverd. Start dus niet met het lesprogramma maar met het resultaat. Een helder doel heeft een maximale tijdsboog van 1 maand. Een weekdoel heeft de meeste impact.

Voorbeeld:

Na deze week zijn jullie in staat om……

Daartoe hebben we aan het einde van deze week de volgende opdrachten succesvol afgerond!

Tip 2 | Maak wekelijks heldere afspraken over omgang met elkaar (kaders)
Maak heldere afspraken over hoe we met elkaar omgaan. Welke afspraken worden gemaakt rondom inleveren van opdrachten en maak daarnaast afspraken over bloktijden. Welke tijd wordt per dag voor dit onderwerp vastgelegd en hoe gaan we elkaar informeren over de voortgang.

Leg niet alles op maar vraag eens wat leerlingen daarin prettig vinden
 

Tip 3 | Maak er een real-live klaslokaal van
Boots zoveel mogelijk je klaslokaal na. In Zoom kun je bijvoorbeeld een virtuele achtergrond kiezen. In MS Teams kun je de achtergrond vervagen, waardoor je bijvoorbeeld niet ziet dat je in een huiskamer aan het werk bent. Een klaslokaal achtergrond werkt het beste.

Tip 4 | Geef je leerlingen een real-live klaslokaal
Wat vaak gebeurt is dat de microfoon en beeld van leerlingen wordt uitgeschakeld. Hiermee verklein je enorm de interactie en de kans is groot dat een behoorlijk deel van de leerlingen niet meekijkt.

Zet in elk geval je video aan, ook voor de leerlingen! Dan ontstaat er veel meer een gevoel van een echte klas. Door bijvoorbeeld leerlingen het woord te geven kun je een individuele leerling “unmuten” . Hierdoor is het ook mogelijk om online presentaties te laten verzorgen.
 

Tip 5 | Behandel je les meer als een project
Een succesvol project bestaat uit een aantal teamleden, een heldere uitkomst en afgesproken kaders. Laat leerlingen tussendoor meer samen online opdrachten doen, met als doel de gewenste uitkomst van die week behalen. Maak kleine groepjes die werken aan een bepaald thema. Hierdoor ontstaat meer “leven” bij de leerlingen en zijn ze verplicht te gaan samenwerken.

Tip 6 | Kies vaker 1 op 1 momenten met de leerling
Daar waar extra aandacht nodig is (bijvoorbeeld met een leerling die veel moeite heeft met een vak of een onderdeel van een vak) is juist een online omgeving een prima tool om individueel extra aandacht te geven aan leeronderdelen.

Tip 7 | Maak werk- en pauze blokken
Juist online is het van groot belang om pauzes in te lassen in de les. De spanningsboog is namelijk veel geringer dan bij fysieke bijeenkomsten. Een leerling die 40 minuten moet luisteren naar een leraar is mogelijk na 5 minuten al afgeleid. Maak korte werkblokken van maximaal 20 minuten en blok dan 5 minuten pauze. Bij een normale les van 50 minuten is het ideaal om het volgende schema aan te houden, tenzij er bijvoorbeeld veel interactie in de les is:

  • Blok 1. 15 minuten uitleg
  • Blok 2. 5 minuten pauze
  • Blok 3. 15 minuten uitleg
  • Blok 4. 5 minuten pauze
  • Blok 5. 10 minuten uitleg

Let op: Dit geldt alleen voor de lessen waar minimaal 70% uit instructie bestaat. Bij een meer interactieve les kunnen en mogen de werkblokken langer duren. Leg tevens de werking van de blokken elke les uit, zodat een leerling vooraf weet hoe de les eruit gaat zien. Dit vergroot de focus curve.

Tip 8 | Zorg voor goede WiFi of bedraad internet
Zorg ervoor dat je thuisnetwerk goed op orde is. Bij live streamen wordt elke WiFi hobbel gevoeld. En niets is irritanter dan storingen op het netwerk. Zorg dus voor goede WiFi (eventueel aanvulling van een accesspoint wanneer je op een plek in huis werkt waar het bereik minder is). De ouderwetse kabel werkt nog altijd het beste. Koop eventueel een hele lange internetkabel die alleen wordt uitgerold bij online lessen, dan heb je altijd de perfecte verbinding (de goedkoopste en meest betrouwbare oplossing).

Tip 9 | Kies het juiste platform
Google Classroom wordt verreweg het meeste gebruik in onderwijzend Nederland. Een praktische en handige tool om online werken mogelijk te maken. Om ook leerlingen nu al wegwijs te maken met andere online faciliteiten staan hieronder 2 mogelijkheden

Zoom
Zoom is snelgroeiend en werkt perfect voor onderwijs en trainingen. Er zijn vele mogelijkheden tot virtuele achtergronden en daarnaast kun je gemakkelijk groepjes laten werken aan een opdracht, een deel van de les opnemen en chatten met individuele leerlingen of de gehele groep. Nadeel is de kosten bij gebruik.

MS Teams
De meeste scholen werken met Office 365. Dan is MS Teams een vast onderdeel van het pakket. In MS Teams kun je een klas als team maken. Je kunt dan snel een online les opzetten en documenten delen.

Voor echt lesgeven online is Zoom het meest geschikt. Voor compleet werken op afstand is MS Teams juist een betere partner. Documenten delen, apps delen en kanalen inrichten met thema’s is binnen MS Teams beter geregeld.

Uiteraard is dit meer een tip die school breed gedragen dient te worden.

Tip 10 | Denk vooral aan de vele voordelen
Wanneer de scholen weer open gaan kan er een soort opluchting ontstaan waardoor afstandsleren wellicht weer op de achtergrond verdwijnt. Omdat de omstandigheden je nu dwingen om online les te geven, kan je ook een stilstaan bij de vele voordelen die het kan hebben. En hoe kunnen we die vele voordelen straks blijven inzetten bij het opengaan van de scholen. Een mooi onderwerp om juist nu al over na te denken! Wat kan afstandsleren toevoegen aan regulier onderwijs?

Tip 11 | Stel veel vragen aan de leerling
Steeds vaker zien we dat leraren, gelukkig, niet alleen nog theorie onderwijzen en de leerling een toets laten afleggen. Er ontstaat meer interactie tussen leerlingen – ouders – leerkrachten. En dat is een hele mooie ontwikkeling. Vanuit Het Effectieve Werken hebben we juist leerlingen gevraagd in de doelgroep van 12 jaar en ouder, om bijvoorbeeld deels tot bovenstaande tips te komen. Daarbij komt dat leerlingen op de online omgevingen veel meer kijk hebben de generatie X of de generatie baby-boomers. Wanneer een leerling iets niet begrijpt en een mede leerling legt het uit, dan is vaak het resultaat dat het sneller en beter wordt begrepen. Zelfde doelgroep, zelfde taal. Gebruik dus vooral je leerlingen om online steeds beter te worden.

Conclusie
Een crisis, maar ook de tijdsgeest zorgen ervoor dat afstandsleren niet meer weg te denken is in de huidige maatschappij. Een crisis dwingt je echter om sneller aan een nieuwe ontwikkeling te wennen.

Geniet van het online tijdperk, het biedt voordelen voor ons allen.


Deel 2

Praktische tips voor LEERLINGEN

  • Hoe overleef jij als leerling dit sociale isolement?
  • En zorg je ook nog eens dat je geen studieachterstand oploopt.


En dan vertelt Mark Rutte ons dinsdagavond 31 maart dat we met ons allen nog wat langer thuis blijven. Echt noodzakelijk. Tuurlijk. Maar ook enorm balen. Nog een paar weken je vrienden niet zien. Geen feestjes, geen voetbaltraining, geen muziekles en al helemaal niet in de pauze gezellig keten op het schoolplein. En dat net op het punt dat je die paar weken thuis, behoorlijk saai en vervelend begint te vinden.

Hierbij een paar ideeën die jou helpen om jouw ‘sociale element’ nog een paar extra weken te overleven, en tegelijkertijd te voorkomen dat je ook nog eens een studie-achterstand oploopt.

Tip 1  |  Plan iedere dag 3 momenten samen met je vrienden
Op 3 momenten per dag socializen met je vrienden. Even stoom af blazen door in een video-chat met al je vrienden bij te kletsen en te ouwehoeren.

Het effect is buitengewoon positief doordat je nieuwe energie krijgt van het sociaal contact. En je tijd besteedt aan een andere activiteit dan studeren. En je weer iemand ander spreekt dan je ouders of je jongere en soms enorm irritante zusje of broertje die je het bloed onder de nagels vandaan haalt. Bedenk ook eens een aantal activiteiten die je samen ook online kunt doen.

Normaal contact gaat top via ZOOM. Ook als je met je hele voetbalteam af wilt spreken. De gratis versie van ZOOM geeft ruimte aan 100 personen.  Gamen kan natuurlijk ook. Werkt ook goed. In kleiner verband mag je nog met 1 persoon afspreken om een balletje te trappen of iets in die sfeer. Ben je direct weer even in de buitenlucht.

Tip 2  |  Breng je irritatie-momenten in kaart
Maak een lijst van de zaken waar jij je in huis ‘kapot’ aan ergert. Je moeder die zes keer per dag vraagt hoe het gaat met wiskunde? Je vader die wil bellen in de keuken waardoor jullie allemaal stil moeten zijn? Je zusje die enorm om aandacht vraagt? Of ‘gewoon’ loopt te schreeuwen terwijl jij geconcentreerd wilt studeren? Kortom, maak een lijstje met alles waar jij jezelf aan irriteert. En organiseer vervolgens een ‘Hoe houden we het leuk-meeting’ met iedereen in huis. Zullen ze vast van op kijken. Als jij dat initiatief neemt. Blijf wel een beetje positief. In de meeste gevallen zijn mensen zich er niet van bewust dat ze jou enorm aan het irriteren zijn.

Tip 3  |  Verkort je studie-sessies met pomodoro
Dat klinkt goed toch. Kortere studiesessies? Knip je grotere klussen op. De pomodoro-techniek is ontwikkeld door een Italiaanse student – Francesco Cirillo - die onwijs snel was afgeleid tijdens het studeren. Hierdoor kwam zijn eindexamen in gevaar. Hij is er uiteindelijk mee geslaagd en wereldwijd gebruiken miljoenen mensen inmiddels zijn techniek. Ga jij het experiment deze week ook aan? Leuk!

Pomodoro techniek - de essentie

Je hersenen kunnen niet gedurende een langere periode volledig geconcentreerd werken. De essentie van de Pomodoro techniek is dan ook: 25 minuutjes geconcentreerd doorwerken en daarna 5 minuten pauze. Na drie pomodoro’s – totaal 1 uur en 15 minuten uur dus - een langere pauze van 15 minuten. Het resultaat mag er zijn, want:

  • Door 25 minuten te focussen ben je beter geconcentreerd
          >> hierdoor krijg je meer gedaan
  • De 5 minuten bewust relaxen zorgt voor de nodige ontspanning
          >> je hebt meer voldoening omdat je bewust toewerkt naar het afronden van iedere taak
  • Je maakt per taak een afspraak met jezelf over de tijd die je er aan wilt besteden
  • Je begint sneller aan ‘vervelende klussen’ door de 25 minuten blokken
  • Je wordt beter in het inschatten van de tijd die je nodig hebt voor een taak


Heel eenvoudig

De Pomodoro techniek is heel eenvoudig en kun je overal voor toepassen. Dat is het mooie. Je hebt namelijk bijna niets nodig. Het enige wat je nodig hebt, zijn: een takenlijst, een kookwekker of natuurlijk een handige app om na 25 minuten ‘geconcentreerd doorwerken’ 5 minuten te relaxen.

De volgende gratis apps doen het prima:
> Pomodoro Timer voor iPhone
> Clearfocus voor Android

Wil je gewoon de timer op je mobiel gebruiken? Prima! Zet je toestel wel op de vliegtuigstand. Daarmee voorkom je allerlei afleidingen.


Tip 4  |  Houd je conditie op peil
Wist jij dat je na een paar weken niet sporten 25% van je conditie verliest? En ook zo’n 20% van je spierkracht? Shocking toch. Moet je toch niet aan denken dat als straks het sportseizoen weer verder gaat, jij iedere keer net te laat bent. En jouw tegenstander jou er keihard uitloopt. Dus, bedenk een manier waarop jij in conditie blijft. Mijn zoon Gijs gaat om de dag 45 kilometer mountainbiken. Mijn dochter Liz oefent zich suf op de turnbalk in de tuin. 

Om de dag een stevige workout is een goed idee. Heb je inspiratie nodig? Bekijk de Nike Trainings-app en de Nike Running-app eens. Zijn goede hulpmiddelen waar je ook nog een spelelement toe kunt voegen. Succes!


Tip 5  |  Maak een plan voor de dag
Op school word je als het ware vanzelf in een structuur geduwd. Jouw lesrooster in combinatie met SO’s en proefwerken. Tot dit moment zijn beide grotendeels verdwenen of vervangen door hier en daar een online les. Dus,

Nu aan jou de taak om een beetje structuur in je dag aan te brengen. Door voor jezelf te bepalen op welke momenten jij tijd aan je studie besteedt, bepaal je immers ook op welke momenten je dat niet doet. En je dus tijd aan de leukere dingen besteedt. Een beetje structuur maakt in ieder geval dat je helderheid hebt over het verloop van je dag waardoor je plezier en studie in evenwicht brengt. Welke zaken zou je moeten plannen?

  • Ontbijt en lunch – het is fijn dat je daar vaste momenten voor hebt.
  • Relaxmomenten – met je vrienden of voor jezelf.
  • Drie studieblokken per dag van tenminste 3 keer 25 minuten – zie ook tip 3. Of vier als je het niet red in 3 keer 1 uur en een kwartier
  • Sportmomenten.
  • Frisse lucht momenten – maak een rondje met de hond of een wandeling, zorg dat je voldoende buitenlucht ziet.


Tip 6  |  Maak heldere afspraken met je ouders
Je kunt het maar beter helder hebben met je ouders. Hoeven ze zich er ook niet al te veel mee te bemoeien. Deel jouw planning van de dag zodat jouw ouders ook weten op welk moment jij niets aan je studie doet. Geef aan wat jij fijn vindt. En vooral ook wat je niet fijn vindt. Scheelt een boel gedoe en irritatie. Sturen voor de bocht noemen wij dat.

Tip 7  | Zorg dat je gefocused kunt blijven tijdens de studieblok
In een vol huis toch gefocust blijven is best ingewikkeld. Maar goed, dit is wel wat je te doen hebt. Focus zorgt er namelijk voor dat jij jouw studie-taken in minder tijd af kunt ronden. Klinkt goed toch?

Waarom is focus best moeilijk?

Jouw brein is het probleem. Ons brein is niet gemaakt om te focussen. Ons brein is gemaakt om alert te zijn. Alert op alles wat nieuw is. En op alles wat anders is. Is een gevolg van de oertijd. Je moest er toen toch niet aan denken om terwijl jij volledig gefocust het perfecte kampvuur aan het bouwen was, je werd besprongen en opgegeten door een grote tijger ….

Hoe kun jij in deze tijd focussen?

  • Sluit je op in je kamer – voor veel leerlingen geeft dit rust
  • Doe je oortjes in en luister muziek. Wel een bestaande play-list, anders leidt het af in plaats van dat je beter focust.
  • Heb je een online les met veel informatie? Ga doodlen. Dat is het maken van kleine kriebeltekeningetjes. Doodlen maakt dat je dat wat er verteld wordt, beter opneemt en langer onthoudt.
  • Leg je telefoon tijdens een studieblok in de la.

Wij wensen je ondanks jouw sociale isolement veel plezier en goede voortgang in de studie.Maak er het beste van. .


Deel 3

Praktische tips voor de OUDERS

Hoe ga je als ouder goed om met deze bijzondere situatie? En zorg je dat sfeer goed blijft!

Het voorjaar van 2020 gaat absoluut de geschiedenis e-boeken in. Alle scholen in Nederland zijn dicht en veel ouders werken grotendeels thuis. Scholieren, leerlingen en studenten worden digitaal begeleid door docenten en leraren. Ze worden uitgedaagd om zelfstandig thuis te leren. Ze werken individueel en  digitaal samen met klas c.q. studiegenoten aan opdrachten en huiswerk.

De rol van ouders en verzorgers is hierdoor plotseling ook anders. Het vraagt een andere aandacht. En dat is soms best even wennen. De nieuwigheid is er inmiddels af. Iedereen zoekt naar een routine, die werkt en goed vol te houden is. Veel vader en moeders stellen zich zelf vragen als  “Wanneer doe ik het als ouder goed? Wat kan ik het beste doen? Waar moet ik vooral op letten? En hoe zorg ik dat de sfeer goed blijft? "

Tip 1 |  Besteed aandacht aan een goede sfeer

Een kind dat zich fijn voelt en zichzelf kan zijn ontwikkelt zich het best. Een goede sfeer thuis zorgt ervoor dat leren en studeren  gemakkelijker gaat. Het is een tijd met veel slecht nieuws, onzekerheid en stress. En het is een periode waar je veel meer tijd samen thuis doorbrengt. Dit vraagt om rekening houden met elkaar. Het is absoluut geen vakantie. Maar het is ook geen gewone schooltijd. Ga bewust om met alle nieuws over Corona. Een voorbeeld: een echtpaar met 3 kinderen in de leeftijd 14, 10 en 5 jaar maken een afspraak. Ze spreken af om hun werkirritaties en heftig nieuws te bespreken als de kinderen slapen. Een bericht in de krant over een meisje van 12 dat is overleden aan Corona laten ze elkaar hoogstens lezen. Zo proberen ze o.a. de sfeer goed en positief te houden.

Iets anders wat ook goed werkt. Onderzoek regelmatig de beleving van je kinderen. Doe dit net iets vaker dan je “normaal” doet. Hoe gaat het met je? Hoe is het voor jou om je vrienden niet te kunnen ontmoeten en niet naar school te kunnen? De impact van deze bijzondere situatie kan groot zijn op kinderen. Het gevoel van veiligheid is namelijk bij bijna iedereen anders dan normaal. Oh ja, het gaat om de vraag niet om het antwoord. Het kan best zijn dat een kind ongemakkelijk, kort of ongeïnteresseerd reageert op dit soort vragen. Zeker als de vragen nieuw zijn voor hem of haar. Tip: accepteer iedere reactie! Weet dat je kind echt wel jouw interesse voelt én de ruimte gaat zien om dingen met je te bespreken.  

Tip 2 | Maak goede afspraken

Met meer mensen langer op een kleine plek samen leven vraagt om aandacht. Je ervaart minder ruimte. Dat versterkt als je niet of nauwelijks naar buiten mag. Hoe houd je de sfeer goed? En geef je de kinderen voldoende aandacht? Hoe houd je tijd voor jezelf?  Tip: Maak goede afspraken met iedereen in huis.

  • Met je partner over de verdeling werk en zorg. Als jouw partner in de ochtend aandacht aan de kinderen geeft. Dan heb jij tijd voor jezelf of je werk.
  • Met de kinderen over slapen en opstaan, samen eten , huishoudelijke klussen, schooltijd en vrij in te vullen tijd.

Goede afspraken geven duidelijkheid. En duidelijkheid geeft ruimte.  

 

Tip 3 | Zorg voor structuur en gezonde routines

Het is absoluut geen vakantietijd. Maar een gewone schooltijd is het evenmin. Probeer het reguliere ritme van werk/schoolweek én weekend aan te houden. Dit is een bekende structuur voor je kind. Iets later naar bed en iets later starten in de ochtend is prima. Maar probeer een goed dag en nacht ritme aan te houden. En houd ook een goed week en weekend ritme aan. Het zelfde geldt voor ontbijten, lunchen en avond eten. Houd het normale ritme zoveel mogelijk aan. Dit zorgt voor een optimaal energieniveau en optimale aandacht en concentratie bij huiswerk en opdrachten.

Sta ook regelmatig even stil bij het principe van een “gezonde geest in een gezond lichaam”. Zorg voor blokken rust en ontspanning samen in de dag. Wandel of fiets af en toe een stuk samen of doe iets anders leuks. En kijk uit met suiker en calorieën. Het is met thuis leren net zo als met thuis werken…je snackt en snoept gemakkelijker en vaak meer. Het is voorhanden de hele dag. Onze tip: Houd ook hier de balans een beetje in de gaten.

Tip 4 | Laat je kind zelf een planning maken

Nu de kinderen vooral op afstand les krijgen en thuis leren, vragen leerkrachten aan ouders om de kinderen meer te begeleiden. Een aantal ouders voelt de neiging om deze rol gedegen en bloedserieus op te pakken. Ze maken concrete plannen, to do lijsten en complete roosters. En zetten hun kids aan het werk. Natuurlijk allemaal met de juiste intenties. Andere ouders kunnen door drukte of andere redenen minder aandacht geven aan het schoolwerk. In beide gevallen geven we de zelfde tip.

Laat je kind zelf zoveel mogelijk de planning maken. Bevraag je kind vanuit interesse. Is je kind nog te jong, bekijk dan samen met je kind wat “er moet gebeuren”. Is je kind er toe in staat; laat je kind dan zoveel mogelijk zelf de planning maken. Je mag er bij helpen hoor door vragen te stellen. Vragen die je kunt stellen:

  • Hoe ben je van plan je week/dag te gaan indelen?
  • Hoe ga je het aanpakken?
  • Wanneer wil je de schoolopdrachten uiterlijk af hebben?
  • Doe je dat het liefst op een ochtend of in de middag?
  • Welke voorkeur qua dag heb je?

Je kind zelf een week en dagplanning laten maken heeft meerdere voordelen.

  1. Een zelfstandig bedacht plan voer je vaak beter uit dan een plan bedacht door een ander.
  2. Het is een goede oefening voor je kind op weg naar zelfstandigheid en volwassenheid.
  3. Je sluit als ouder zoveel mogelijk aan bij je kind.


Je mag je kind natuurlijk gerust suggesties aan de hand doen. Weet bijvoorbeeld dat vakken en opdrachten die echte concentratie vragen het best in het begin van de “schooldag” gedaan kunnen worden. Dan ben je vaak nog fris en fruitig. Dit geldt ook voor opdrachten die jouw kind minder leuk vindt. Doe je deze opdrachten direct in de ochtend, dan is de rest van de dag leuker (Eat that frog).

Tip 5 | Ondersteun, coach en support je kind vooral

Hoe kan ik mijn kind het best begeleiden nu het vooral thuis leert en (t)huiswerk maakt? Wat is goed? En wat kan ik beter niet doen? Geef aandacht vanuit oprechte interesse is het beste ingrediënt.

Focus en stuur niet teveel op inspanning. Probeer terughoudend om te gaan met stellen van controlerende vragen. Minder goede vragen:

  • Wanneer ga je beginnen?
  • Heb je je werk al af?
  • Ben je wel voldoende met je schoolwerk bezig?
  • Wat heb je gedaan en wat heb je nog niet af?

Deze checkvragen werken vaak net iets minder motiverend en inspirerend. Ook al vraag je het super vriendelijk.  Tip, ondersteun, coach en bied support.

Voorbereiding

Maak vooraf per week of per dag samen afspraken over jouw rol en over jullie onderlinge samenwerking. Goede vragen:

  • Hoe kan ik je het beste helpen?
  • Wat wil je graag samen doen?
  • Wat lukt je prima zelf en waar kan ik mee helpen?
  • Wat wil je dat ik doe en wat niet?
  • Waar wil je dat ik rekening mee houd?
  • Wat vind je prettig?
  • En wat minder prettig én moet ik dus zeker op letten?

Probeer als ouder zoveel mogelijk de wensen en ideeën te bekrachtigen. Prima laten we dat zo gaan doen. Mooi zo dat vind ik ook fijn. Uiteraard mag je ook jouw wensen als ouder inbrengen. Probeer vooral aan te vullen. Een voorbeeld:

  • Prima laten we dat zo gaan doen. Wat ik daarbij zelf wel fijn vind is
  • Helder, duidelijk en goed. Ik heb nog wel een concrete wens

Het grote voordeel van deze voorbereiding is dat je samen de verwachtingen goed in beeld krijgt én uitspreekt naar elkaar. Je weet van elkaar wat je van elkaar verwacht. Zo voorkom je onnodige teleurstellingen. 

Uitvoering

Doe vooral wat je samen hebt afgesproken. Toon interesse en bekrachtig waar je kunt. Groeien doen kinderen door positieve feedback. Dat voelt goed. Het vertrouwen neemt toe en zo komen ze nog meer in beweging. Het gaat om het leerproces en niet alleen om het resultaat en de uitkomsten. Tips:

  • Let vooral op én kijk en luister naar wat goed gaat
  • Benoem het goede ook vooral.
  • Als je kind een vraag stelt geef niet altijd direct het antwoord
  • Laat het kind er zelf eerst over nadenken.

En toon oprechte interesse en stel vragen als:

  • Hoe is vandaag gegaan?
  • Waar ben je blij mee?
  • Is alles gegaan zoals je je hebt voorgenomen?
  • Hoe ervaar je het contact en begeleiding van school?
  • Hoe werk je samen met klasgenoten?
  • Kan ik nog iets voor je betekenen?

Tip 6 | Plan extra tijd – 10-25% meer tijd dan je samen inschat

Ondersteunen, coachen en support bieden vraagt aandacht én tijd. En vaak meer tijd dan je zo inschat. Lastig als je andere zaken in het gedrang dreigen te komen. En zeker lastig voor ouders die nog moeten wennen aan zelf thuis werken. Tip: plan extra tijd – plan zeker meer tijd dan je samen inschat.

  • Plan vaste blokken aan tijd samen met je kind.
  • Plan 10-25% meer tijd dan je samen in schat. Uit onderzoek blijkt dat mensen slecht in inschatten van tijd zijn.
  • Zorg dat je de tijd ook werkelijk blokt in je werkagenda. Tijdens zo’n blok is je kind met het schoolwerk voor jouw hoogste prioriteit.
  • Op andere momenten kun je dan aandacht aan je werk of aan andere (zorg)taken besteden.


Focussen op meerdere zaken tegelijk kan niet blijkt uit onderzoek. Het begeleiden en ondersteunen van de kinderen bij schoolwerk is voor de meeste ouders redelijk nieuw. Het vraagt aandacht en verdieping. Zeker in een situatie waarin je voelt dat je weinig tijd hebt. Juist dan is werken met vaste tijdblokken met voldoende tijd belangrijk. Het voordeel voor jou als ouder.

  • Je leert sneller en gemakkelijker door focus. Ook voorkom je dat je onder tijddruk komt.
  • Werken onder tijdsdruk maakt je onrustig en je raakt snel afgeleid.
  • Werken onder tijdsdruk gaat vaak direct ten koste van aandacht.
  • Werken onder tijdsdruk heeft een slechte invloed op je humeur.

Plan extra tijd. Hebben jullie alle tijd samen niet nodig. Heerlijk!  Heb je alle tijd wel nodig, dan blijft de focus goed. En je humeur en de sfeer ook.

Tip 7 | Creëer een vaste schoolwerkplek

Mensen zijn chemische fabrieken wordt er wel eens gezegd. En dat is ook zo. Herken je dat? Je wilt nog even tv kijken in bed. Maar binnen 5 minuten dommel je weg. Dat komt omdat jouw lichaam gewend is een slaaphormoon aan te maken als je naar je slaapkamer gaat. Sterker nog, de productie begint al als je alleen maar aan de slaapkamer denkt.

Tip: creëer een vaste schoolwerkplek als het even mogelijk is. En haal slapen, ontspannen, eten en leren uit elkaar. Zeker nu de thuisperiode langer gaat duren is dit handig. Een vaste leerplek zorgt voor de juiste focus en energie. En met iedereen in huis is er ook minder afleiding. Het is ook de plek waar eventuele begeleiding van jou plaats vindt. Zorg dat het een ruimte is liefst met veel daglicht en frisse lucht (zuurstof). De optimale temperatuur om te leren is 18 graden

Tip 8 | Vraag om support

Leerkrachten en docenten zijn geschoold in pedagogiek en didactiek. Les geven is een vak. Nu mag jij als ouder een deel van deze rol overnemen. En dat is niet altijd even gemakkelijk. Je doet je best. Als het allemaal soepel en ontspannen verloopt is dat meegenomen. Maar wat doe je als het minder soepel loopt of dat je niet goed weet hoe je het beste kunt handelen. Of vind je het inhoudelijk lastig Wat doe je dan? Tip: blijf er niet mee in je hoofd rondlopen. Maar vraag om support. Er zijn meerdere mogelijkheden

  • Overleg met je partner. Twee weten meer dan één, En gedeelde smart is halve smart.
  • Vraag oudere broers en zussen als het om inhoudelijke kennis gaat.
  • Overweeg een Whats app groep met andere ouders. Ervaringen delen helpt.
  • Vraag om support van de leerkracht of docent van je kind. Hij heeft vast goede ideeën. En wellicht biedt de docent aan af en toe extra uitleg of aandacht te geven.

Veel succes en vooral plezier in deze periode. Vragen, opmerkingen, kritiek, complimenten of toevoegingen aan deze blog kunnen gemaild worden naar info@heteffectievewerken.nl. Of bel ons gewoon even: 088 2580 100.